27. Osmanlı padişahı

I. Abdülhamid

1774–1789Dağılma Dönemi9 sadrazam13 şeyhülislam

Küçük Kaynarca Antlaşması'nı imzalayan, Kırım'ın Rusya'ya geçişini gören ve orduyla donanmada ıslahata girişen padişah.

Sadrazamlar ağacında gösterŞeyhülislamlar ağacında gösterVikipedi’de oku ↗DİA maddesi ↗

Saltanatı

SıraBaşlangıç – bitişSüreSona eriş
1.saltanat21 Ocak 1774 – 7 Nisan 178915 yıl, 76 günvefatAğabeyinin ölümüyle kırk dokuz yaşında tahta geçti; Küçük Kaynarca'yı imzaladı ve yeni Rus-Avusturya savaşı sürerken öldü.

Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.

Saltanatında görev yapanlar

Sadrazamlar 9 kişi, 10 atama

  1. İzzet Mehmed Paşadevam1773–1775
  2. Yağlıkçızade Derviş Mehmed Paşa1775–1777
  3. Darendeli Cebecizade Mehmed Paşa1777–1778
  4. Kalafat Mehmed Paşa1778–1779
  5. Silahdar Karavezir Seyyid Mehmed Paşa1779–1781
  6. İzzet Mehmed Paşa2. görev1781–1782
  7. Yeğen Seyyid Mehmed Paşa1782
  8. Halil Hamid Paşa1782–1785
  9. Hazinedar Şahin Ali Paşa1785–1786
  10. Koca Yusuf Paşa1786–1789

Şeyhülislamlar 13 kişi, 14 atama

  1. Seyyid Mehmed Şerif Efendidevam1773–1774
  2. Dürrizade Mustafa Efendi3. görev1774
  3. İvazpaşazade İbrahim Beyefendi1774–1775
  4. Salihzade Mehmet Emin Efendi1775–1776
  5. Vassafzade Mehmed Esad Efendi1776–1778
  6. Mehmed Şerif Efendi1778–1782
  7. Seyit İbrahim Efendi1782–1783
  8. Dürrizade Mehmed Ataullah Efendi1783–1785
  9. İvazpaşazade İbrahim Beyefendi2. görev1785
  10. Arapzade Ataullah Efendi1785
  11. Dürrizade Mehmed Arif Efendi1785–1786
  12. Müftizade Ahmed Efendi1786–1787
  13. Mekkî Mehmet Efendi1787–1788
  14. Mehmed Kamil Efendi1788–1789
Çubuklar, görevin bu saltanata düşen kısmıdır; açık renkli çubuk önceki saltanattan devam eden görevdir. Her satır kişinin sayfasına gider.

Sadrazamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
İzzet Mehmed Paşa11 Ağustos 1773 – 7 Temmuz 1775≈ 1 yıl, 331 günönceki saltanattan devam
Yağlıkçızade Derviş Mehmed Paşa7 Temmuz 1775 – 5 Ocak 17771 yıl, 182 gün
Darendeli Cebecizade Mehmed Paşa5 Ocak 1777 – 1 Eylül 17781 yıl, 239 gün
Kalafat Mehmed Paşa1 Eylül 1778 – 22 Ağustos 1779≈ 356 gün
Silahdar Karavezir Seyyid Mehmed Paşa22 Ağustos 1779 – 20 Şubat 1781≈ 1 yıl, 181 gün
İzzet Mehmed Paşa2. görev20 Şubat 1781 – 25 Ağustos 1782≈ 1 yıl, 188 gün
Yeğen Seyyid Mehmed Paşa25 Ağustos 1782 – 31 Aralık 1782≈ 128 gün
Halil Hamid Paşa31 Aralık 1782 – 30 Nisan 1785≈ 2 yıl, 121 gün
Hazinedar Şahin Ali Paşa30 Nisan 1785 – 25 Ocak 1786≈ 269 gün
Koca Yusuf Paşa25 Ocak 1786 – 28 Mayıs 1789≈ 3 yıl, 124 günsonraki saltanatta da sürdü

Şeyhülislamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Seyyid Mehmed Şerif Efendi20 Ağustos 1773 – 27 Şubat 1774191 günönceki saltanattan devam
Dürrizade Mustafa Efendi3. görev27 Şubat 1774 – 29 Eylül 1774214 gün
İvazpaşazade İbrahim Beyefendi29 Eylül 1774 – 29 Temmuz 1775303 gün
Salihzade Mehmet Emin Efendi1775 – 1776≈ 2 yıl
Vassafzade Mehmed Esad Efendi1 Aralık 1776 – 20 Temmuz 17781 yıl, 231 gün
Mehmed Şerif Efendi21 Temmuz 1778 – 13 Eylül 17824 yıl, 54 gün
Seyit İbrahim Efendi12 Eylül 1782 – 19 Mayıs 1783249 gün
Dürrizade Mehmed Ataullah Efendi20 Mayıs 1783 – 31 Mart 17851 yıl, 315 gün
İvazpaşazade İbrahim Beyefendi2. görev31 Mart 1785 – 22 Haziran 178583 gün
Arapzade Ataullah Efendi22 Haziran 1785 – 22 Ağustos 178561 gün
Dürrizade Mehmed Arif Efendi23 Ağustos 1785 – 10 Şubat 1786171 gün
Müftizade Ahmed Efendi10 Şubat 1786 – 24 Kasım 17871 yıl, 287 gün
Mekkî Mehmet Efendi24 Kasım 1787 – 23 Şubat 178891 gün
Mehmed Kamil Efendi23 Şubat 1788 – 19 Ağustos 17891 yıl, 177 günsonraki saltanatta da sürdü

Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.

Hayatı

Doğum
20 Mart 1725, İstanbul, Topkapı Sarayı
Ölüm
7 Nisan 1789, İstanbul eceliyleSadrazamdan gelen ve Özü'nün Ruslarca alındığını haber veren yazıyı okuduğu sırada felç geçirip öldü.
Annesi
Râbia Şermi Sultan
Babası
III. Ahmed 23. Osmanlı padişahı
Tahta çıkan oğulları
IV. Mustafa, II. Mahmud
Türbesi
I. Abdülhamid Türbesi, Bahçekapı, Eminönü, İstanbul

Önemli olaylar

  1. 21 Temmuz 1774Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı; Kırım bağımsız sayıldı, Rusya Ortodokslar üzerinde hak kazandı.
  2. 1775Deniz subayı yetiştirmek üzere Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyun açıldı.
  3. 1779Fransa'nın aracılığıyla Aynalıkavak Tenkihnamesi imzalandı; Şahin Giray'ın hanlığı tanındı.
  4. 9 Ocak 1784Kırım'ın Rusya'ya katılması bir senetle Osmanlı tarafından kabul edildi.
  5. 19 Ağustos 1787Koca Yusuf Paşa'nın teklifiyle Rusya'ya savaş açılmasına karar verildi.

Kaynak notları

  • Vikipedi Kırım'ın Rusya'ya bağlanmasını 9 Temmuz 1783 olarak verir; olayda DİA'nın andığı 9 Ocak 1784 tarihli Kırım Senedi esas alındı (DİA III. Selim maddesi senedi 8 Ocak 1783 diye tarihler).
  • Doğum yeri DİA'da yalnız İstanbul; Topkapı Sarayı ayrıntısı Vikipedi'den.
  • Ölüm: DİA felcin Özü haberini okurken geldiğini ve öldürdüğünü yazar; Vikipedi Özü'nün düşüşünü (17 Aralık 1788) duyunca felç geçirdiğini, 7 Nisan 1789'a kadar yaşadığını söyler.

Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
    “I. Abdülhamid”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/I._AbdülhamidCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi
    M. Münir Aktepe, “ABDÜLHAMİD I”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 1, 1988, s. 213-216. islamansiklopedisi.org.tr/abdulhamid-iBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
  3. Vikipedi
    Vikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
  4. Vikipedi
    “Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0

Bütün padişahlarSadrazamlar ağacıŞeyhülislamlar ağacı