Osmanlı şeyhülislamı
Dürrizade Mustafa Efendi
1756–1774Gerileme Dönemi, Dağılma Dönemi3 kez şeyhülislam oldu
Dürrizade ailesinden, 1756-1774 arasında üç kez şeyhülislam olan, iki oğlu da bu makama yükselen ve ed-Dürretü'l-beyzâ'yı yazan âlim.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 94.1. görev | 26 Temmuz 1756 – 18 Şubat 1757 | III. OsmanGerileme Dönemi | 207 gün | azilYedi ay kadar kaldıktan sonra azledilip Gelibolu'ya gönderildi. |
| 100.2. görev | 29 Nisan 1762 – 23 Nisan 1767 | III. MustafaGerileme Dönemi | 4 yıl, 359 gün | azilBeş yıl sonra görevden alındı; kendisine saygıdan azli reisülküttap bizzat yalısına gidip bildirdi. |
| 105.3. görev | 27 Şubat 1774 – 29 Eylül 1774 | I. AbdülhamidDağılma Dönemi | 214 gün | azilUlemanın en kıdemlisi olarak üçüncü kez getirildi; yaşlı ve yorgun olduğundan kısa sürede alındı. |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Dürrizade Mustafa Efendi listede #73 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiBabası, Dürrizade ailesinin kurucusu sayılan Şeyhülislam Dürri Mehmed Efendi; babasının meşihatı sırasında Süleymaniye müderrisliğinden Galata kadılığına geçti
- Doğum
- İstanbul, 1702
- Aile
- Dürrizade
- Ölüm
- eceliyle (İstanbul, 1775)
Akrabaları
- babasıDürri Mehmed Efendi1734–1736
- oğluDürrizade Mehmed Ataullah Efendi1783–1785
- oğluDürrizade Mehmed Arif Efendi1785–1798
- kayınpederiPaşmakçızade Abdullah Efendi1731–1732
Eserleri
- ed-Dürretü'l-beyzâ fî beyâni ahkâmi'ş-şerîati'l-garrâ
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Üçüncü dönemin başlangıcı: DİA 15 Zilhicce 1187 (27 Şubat 1774), Vikipedi 28 Ocak 1774.
- Doğum 1114 (1702-1703); ölüm 7 Zilkade 1188 (8 Şubat 1775).
- Kayınpederi DİA'da 'Paşmakçızâdeler'den Şeyhülislâm Seyyid Abdullah Efendi' olarak geçer; listedeki Paşmakçızade_Abdullah_Efendi ile eşleştirildi.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Dürrizade Mustafa Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Dürrizade_Mustafa_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, “DÜRRÎZÂDE MUSTAFA EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 10, 1994, s. 38. islamansiklopedisi.org.tr/durrizade-mustafa-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.