29. Osmanlı padişahı
IV. Mustafa
1807–1808Dağılma Dönemi2 sadrazam3 şeyhülislam
Kabakçı Mustafa İsyanı'yla tahta çıkan, on dört ay hüküm sürdükten sonra Alemdar Mustafa Paşa'nın baskınıyla tahttan indirilen padişah.
Saltanatı
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Süre | Sona eriş |
|---|---|---|---|
| 1.saltanat | 29 Mayıs 1807 – 28 Temmuz 1808 | 1 yıl, 60 gün | tahttan indirildiKabakçı İsyanı'yla tahta çıktı; Alemdar'ın saray baskınında III. Selim'i öldürttü ama tahtı kardeşi Mahmud'a kaptırdı. |
Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.
Saltanatında görev yapanlar
Sadrazamlar 2 kişi
Şeyhülislamlar 3 kişi, 4 atama
Sadrazamlar
| Ad | Görev tarihleri | Görev süresi | Not |
|---|---|---|---|
| İbrahim Hilmi Paşa | 13 Ekim 1806 – 3 Haziran 1807 | ≈ 233 gün | önceki saltanattan devam |
| Çelebi Mustafa Paşa | 3 Haziran 1807 – 29 Temmuz 1808 | ≈ 1 yıl, 57 gün | sonraki saltanatta da sürdü |
Şeyhülislamlar
| Ad | Görev tarihleri | Görev süresi | Not |
|---|---|---|---|
| Şerifzade Ataullah Mehmed Efendi | 14 Kasım 1806 – 13 Temmuz 1807 | 241 gün | önceki saltanattan devam |
| Sâmânizade Ömer Hulusi Efendi2. görev | 13 Temmuz 1807 – 14 Temmuz 1807 | 1 gün | |
| Şerifzade Ataullah Mehmed Efendi2. görev | 14 Temmuz 1807 – 21 Temmuz 1808 | 1 yıl, 7 gün | |
| Arapzade Mehmed Arif Efendi | 21 Temmuz 1808 – 15 Ağustos 1808 | 25 gün | sonraki saltanatta da sürdü |
Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.
Hayatı
- Doğum
- 8 Eylül 1779, İstanbul
- Ölüm
- 17 Kasım 1808, İstanbul, Topkapı Sarayı öldürüldüAlemdar Mustafa Paşa'nın öldürülmesinin ardından isyancılar saraya yürürken kardeşi II. Mahmud'un emriyle boğduruldu.
- Annesi
- Ayşe Sîneperver Sultan
- Babası
- I. Abdülhamid 27. Osmanlı padişahı
- Türbesi
- I. Abdülhamid Türbesi, Bahçekapı, Eminönü, İstanbul
Önemli olaylar
- 31 Mayıs 1807İsyancılara hesap sorulmayacağına dair hüccet düzenlendi ve padişah bunu onayladı.
- 24 Ağustos 1807Rusya ile Slobozia'da bir yıllık mütareke yapıldı.
- Kasım 1807Köse Musa Paşa çekildi; sadaret kaymakamlığına Tayyar Mahmud Paşa getirildi.
- 19 Temmuz 1808Alemdar Mustafa Paşa ordusuyla İstanbul'a geldi; ardından onun emriyle Kabakçı Mustafa öldürüldü.
- 28 Temmuz 1808Saray baskını sırasında III. Selim öldürüldü; II. Mahmud tahta çıkarıldı.
Kaynak notları
- Doğum yeri DİA'da belirtilmiyor; İstanbul Vikipedi'ye dayanıyor.
- DİA, tarihçilerin kendisine yönelik olumsuz nitelemelerinin abartılı olduğunu ve reformlara kapalı olmayabileceğini savunur.
- Ölüm yeri olarak Topkapı Sarayı, DİA'nın saraydaki dairesine kapatıldığı bilgisine dayanır; Vikipedi yalnız İstanbul der.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“IV. Mustafa”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/IV._MustafaCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- TDV İslâm AnsiklopedisiKemal Beydilli, “MUSTAFA IV”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 31, 2020, s. 283-285. islamansiklopedisi.org.tr/mustafa-ivBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
- VikipediVikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0