Osmanlı şeyhülislamı

Mekkî Mehmet Efendi

1787–1792Dağılma Dönemi2 kez şeyhülislam oldu

I. Abdülhamid ve III. Selim dönemlerinde iki kez şeyhülislam olan; divan sahibi şair, ta'lik ustası ve Mekkizade Mustafa Âsım Efendi'nin babası.

Şeyhülislamlıkları

SıraBaşlangıç – bitişPadişahSüreGörevden ayrılış
116.1. görev24 Kasım 1787 – 23 Şubat 1788I. AbdülhamidDağılma Dönemi91 günazilMüftîzâde Ahmed Efendi'nin yerine geldi; I. Abdülhamid Mehmed Kâmil Efendi'yi tercih edince üç ay sonra azledildi.
121.2. görev27 Mart 1791 – 12 Temmuz 1792III. SelimDağılma Dönemi1 yıl, 107 günazilYaşlılığı ve işleri başkalarına bırakması üzerine III. Selim, ıslahatlar için daha güçlü biriyle çalışmak isteyerek onu azletti

Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Mekkî Mehmet Efendi listede #90 numaralı şeyhülislamdır.

Hayatı

Köken
ilmiye ailesiSaraydaki kilâr-ı hassa ağalığından Mekke kadılığına yükselen Halil Efendi'nin oğlu; Sahn müderrisliği ve kadılıklarla ilerledi
Doğum
Mekke, 1714
Aile
Mekkizade
Ölüm
eceliyle (İstanbul (Rumelihisarı), 1797)

Akrabaları

Eserleri

  • Dîvân-ı Mekkî
  • Mürşidü'l-vârisîn fî Ahvâli'l-erbaîn
  • Tevessül
  • Tahmîs-i Kasîde-i Bürde
  • Hâşiye alâ Tefsîri'l-Beyzâvî

Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.

Kaynak notları

  • Listedeki 121. satır (Mekki_Mehmed_Efendi, 1791-1792) aynı kişidir; DİA'ya göre ikinci şeyhülislamlığı 27 Mart 1791-12 Temmuz 1792 arasıdır ve azille sona ermiştir.
  • Vikipedi doğum yerini İstanbul, ölümü 1792 ve görevde der; DİA Mekke doğumlu olduğunu, 12 Temmuz 1792'de azledildiğini ve 12 Kasım 1797'de öldüğünü yazar. DİA esas alındı.
  • Danişmend ve Uzunçarşılı ilk azil tarihini 26 Cemâziyelevvel olarak verir.
  • Vikipedi'deki dedesinin Mezomorto Hüseyin Paşa olduğu bilgisi DİA'da yoktur.
  • Vikipedi listesinde Mekki Mehmed Efendi adlı ayrı bir kırmızı bağlantıyla da geçiyor; DİA'ya göre aynı kişi olduğu için iki kayıt birleştirildi.

Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
    “Mekkî Mehmet Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Mekkî_Mehmet_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
  2. Vikipedi
    “Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi
    Tahsin Özcan, “MEKKÎ MEHMED EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 28, 2003, s. 577-578. islamansiklopedisi.org.tr/mekki-mehmed-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.

Bütün şeyhülislamlar · dizinHayat ağacı