23. Osmanlı padişahı

III. Ahmed

LakabıNecîb (mahlas)

1703–1730Gerileme Dönemi13 sadrazam12 şeyhülislam

Edirne Vak'ası'yla tahta geçen, Prut zaferi ve Lâle Devri'nin yenilikleriyle anılan, Patrona Halil İsyanı'yla tahttan indirilen padişah.

Sadrazamlar ağacında gösterŞeyhülislamlar ağacında gösterVikipedi’de oku ↗DİA maddesi ↗

Saltanatı

SıraBaşlangıç – bitişSüreSona eriş
1.saltanat22 Ağustos 1703 – 2 Ekim 173027 yıl, 41 güntahttan indirildiEdirne Vak'ası'yla tahta geçti; Patrona Halil İsyanı'nda sadrazamını feda etmesine karşın tahtı yeğeni Mahmud'a bırakmak zorunda kaldı.

Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.

Saltanatında görev yapanlar

Sadrazamlar 13 kişi, 14 atama

  1. Kavanoz Ahmed Paşa1703
  2. Damat Hasan Paşa1703–1704
  3. Kalaylıkoz Hacı Ahmed Paşa1704
  4. Baltacı Mehmed Paşa1704–1706
  5. Damat Çorlulu Ali Paşa1706–1710
  6. Köprülüzade Damat Numan Paşa1710
  7. Baltacı Mehmed Paşa2. görev1710–1711
  8. Gürcü Ağa Yusuf Paşa1711–1712
  9. Silahdar Süleyman Paşa1712–1713
  10. Hoca İbrahim Paşa1713
  11. Silahdar Damat Ali Paşa1713–1716
  12. Hacı Halil Paşa1716–1717
  13. Nişancı Mehmed Paşa1717–1718
  14. Nevşehirli Damat İbrahim Paşa1718–1730

Şeyhülislamlar 12 kişi, 15 atama

  1. Paşmakçızade Seyit Ali Efendidevam1703
  2. Yekçeşm Hüseyin Efendidevam1703
  3. İmam Mehmed Efendidevam2. görev1703–1704
  4. Paşmakçızade Seyit Ali Efendi2. görev1704–1707
  5. Sadreddinzade Sadık Mehmed Efendi2. görev1707–1708
  6. Ebezade Abdullah Efendi1708–1710
  7. Paşmakçızade Seyit Ali Efendi3. görev1710–1712
  8. Ebezade Abdullah Efendi2. görev1712–1713
  9. Mehmed Ataullah Efendi1713
  10. İmam Mahmud Efendi1713–1714
  11. Mirza Mustafa Efendi1714–1715
  12. Menteşzade Abdürrahman Efendi1715–1716
  13. Ebu İshak İsmail Efendi1716–1718
  14. Yenişehirli Abdullah Efendi1718–1730
  15. Mirzazade Şeyh Mehmed Efendi1730–1731
Çubuklar, görevin bu saltanata düşen kısmıdır; açık renkli çubuk önceki saltanattan devam eden görevdir. Her satır kişinin sayfasına gider.

Sadrazamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Kavanoz Ahmed Paşa22 Ağustos 1703 – 16 Kasım 170386 gün
Damat Hasan Paşa18 Kasım 1703 – 28 Eylül 1704315 gün
Kalaylıkoz Hacı Ahmed Paşa28 Eylül 1704 – 25 Aralık 170488 gün
Baltacı Mehmed Paşa25 Aralık 1704 – 3 Mayıs 17061 yıl, 129 gün
Damat Çorlulu Ali Paşa3 Mayıs 1706 – 15 Haziran 17104 yıl, 43 gün
Köprülüzade Damat Numan Paşa16 Haziran 1710 – 17 Ağustos 171062 gün
Baltacı Mehmed Paşa2. görev18 Ağustos 1710 – 20 Kasım 17111 yıl, 94 gün
Gürcü Ağa Yusuf Paşa20 Kasım 1711 – 11 Kasım 1712357 gün
Silahdar Süleyman Paşa12 Kasım 1712 – 6 Nisan 1713145 gün
Hoca İbrahim Paşa6 Nisan 1713 – 7 Nisan 17131 gün
Silahdar Damat Ali Paşa27 Nisan 1713 – 5 Ağustos 17163 yıl, 100 gün
Hacı Halil Paşa5 Ağustos 1716 – 26 Ağustos 17171 yıl, 21 gün
Nişancı Mehmed Paşa26 Ağustos 1717 – 9 Mayıs 1718256 gün
Nevşehirli Damat İbrahim Paşa9 Mayıs 1718 – 16 Ekim 1730≈ 12 yıl, 159 günsonraki saltanatta da sürdü

Şeyhülislamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Paşmakçızade Seyit Ali Efendi23 Temmuz 1703 – 1703< 1 yılönceki saltanattan devam
Yekçeşm Hüseyin Efendi1703 – 1703< 1 yılönceki saltanattan devam
İmam Mehmed Efendi2. görev25 Temmuz 1703 – 25 Ocak 1704184 günönceki saltanattan devam
Paşmakçızade Seyit Ali Efendi2. görev26 Ocak 1704 – 1 Şubat 17073 yıl, 6 gün
Sadreddinzade Sadık Mehmed Efendi2. görev1 Şubat 1707 – 25 Ocak 1708358 gün
Ebezade Abdullah Efendi25 Ocak 1708 – 16 Temmuz 17102 yıl, 172 gün
Paşmakçızade Seyit Ali Efendi3. görev16 Temmuz 1710 – 12 Şubat 17121 yıl, 211 gün
Ebezade Abdullah Efendi2. görev13 Şubat 1712 – 14 Mart 17131 yıl, 29 gün
Mehmed Ataullah Efendi14 Mart 1713 – 20 Mayıs 171367 gün
İmam Mahmud Efendi20 Mayıs 1713 – 15 Aralık 17141 yıl, 209 gün
Mirza Mustafa Efendi15 Aralık 1714 – 27 Haziran 1715194 gün
Menteşzade Abdürrahman Efendi26 Haziran 1715 – 4 Aralık 17161 yıl, 161 gün
Ebu İshak İsmail Efendi1716 – 1718≈ 3 yıl
Yenişehirli Abdullah Efendi7 Mayıs 1718 – 30 Eylül 173012 yıl, 146 gün
Mirzazade Şeyh Mehmed Efendi30 Eylül 1730 – 17 Mayıs 1731229 günsonraki saltanatta da sürdü

Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.

Hayatı

Doğum
31 Aralık 1673, Dobriç (Hacıoğlu Pazarcığı)
Ölüm
24 Haziran 1736, İstanbul, Topkapı Sarayı eceliyleTahttan indirildikten sonra altı yıl boyunca sarayda gözetim altında yaşadı ve orada vefat etti.
Annesi
Râbia Emetullah Gülnûş Sultan
Babası
IV. Mehmed 19. Osmanlı padişahı
Tahta çıkan oğulları
III. Mustafa, I. Abdülhamid
Türbesi
Turhan Sultan Türbesi, Yeni Cami, Eminönü, İstanbul

Önemli olaylar

  1. 23 Temmuz 1711Prut'ta sıkıştırılan Rus ordusuyla barış imzalandı; antlaşma Azak'ın Osmanlı'ya iadesini öngördü.
  2. 1715Damad Ali Paşa komutasındaki sefer sonunda Mora Venedik'ten geri alındı.
  3. 21 Temmuz 1718Avusturya ve Venedik'le Pasarofça Antlaşması imzalandı; Lâle Devri olarak anılan barış dönemi başladı.
  4. 24 Haziran 1724Rusya ile İran topraklarını paylaşan antlaşma İstanbul'da imzalandı.
  5. 1727İbrahim Müteferrika'nın Türkçe kitap basan ilk matbaası padişah fermanıyla kuruldu.
  6. 28 Eylül 1730Patrona Halil İsyanı başladı; Nevşehirli İbrahim Paşa'nın öldürülmesine rağmen padişah tahtı kaybetti.

Kaynak notları

  • Doğum günü: DİA 31 Aralık 1673, Vikipedi 30 Aralık 1673; DİA tercih edildi.
  • Ölüm tarihi: DİA 24 Haziran 1736, Vikipedi 1 Temmuz 1736; DİA tercih edildi.
  • Doğum yeri DİA'da geçmiyor; Dobriç yalnız Vikipedi'ye dayanıyor.
  • Saltanat bitişi: Vikipedi bilgi kutusu 20 Eylül, ardıllık kutusu 1 Ekim 1730 diyor; DİA'nın I. Mahmud maddesindeki cülus tarihi (2 Ekim 1730) esas alındı. DİA III. Ahmed maddesi 2 Ekim'i kafese gönderiliş günü olarak verir, DİA III. Osman maddesi cülusu 1 Ekim 1730 sayar.
  • Tahta çıkış: DİA'ya göre 22 Ağustos 1703'te Edirne Sarayı'ndan alındı, biat ertesi gün (23 Ağustos) yapıldı.

Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
    “III. Ahmed”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/III._AhmedCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi
    M. Münir Aktepe, “AHMED III”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 2, 1989, s. 34-38. islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-iiiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
  3. Vikipedi
    Vikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
  4. Vikipedi
    “Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0

Bütün padişahlarSadrazamlar ağacıŞeyhülislamlar ağacı