36. Osmanlı padişahı

VI. Mehmed

LakaplarıVahdeddin, Vahîdeddin

1918–1922Dağılma Dönemi6 sadrazam6 şeyhülislam

Mondros, işgal ve Sevr dönemini yaşayan son Osmanlı padişahı; saltanat kaldırılınca İngiliz gemisiyle ülkeyi terk etti.

Sadrazamlar ağacında gösterŞeyhülislamlar ağacında gösterVikipedi’de oku ↗DİA maddesi ↗

Saltanatı

SıraBaşlangıç – bitişSüreSona eriş
1.saltanat4 Temmuz 1918 – 1 Kasım 19224 yıl, 120 günsaltanat kaldırıldıV. Mehmed'in ölümüyle tahta geçti; TBMM'nin saltanatı kaldırmasıyla hükümdarlığı sona erdi, 17 Kasım'da ülkeyi terk etti.

Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.

Saltanatında görev yapanlar

Sadrazamlar 6 kişi, 8 atama

  1. Talat Paşadevam1917–1918
  2. Ahmed İzzet Paşa1918
  3. Ahmed Tevfik Paşa2. görev1918–1919
  4. Damat Ferit Paşa1919
  5. Ali Rıza Paşa1919–1920
  6. Salih Hulusi Paşa1920
  7. Damat Ferit Paşa2. görev1920
  8. Ahmed Tevfik Paşa3. görev1920–1922

Şeyhülislamlar 6 kişi, 10 atama

  1. Musa Kazım Efendidevam2. görev1916–1918
  2. Ömer Hulusi Efendi1918
  3. Haydarizade İbrahim Efendi1918–1919
  4. Mustafa Sabri Efendi1919
  5. Mustafa Sabri Efendi2. görev1919
  6. Mustafa Sabri Efendi3. görev1919
  7. Haydarizade İbrahim Efendi2. görev1919–1920
  8. Dürrizade Abdullah Beyefendi1920
  9. Mustafa Sabri Efendi4. görev1920
  10. Medeni Mehmed Nuri Efendi1920–1922
Çubuklar, görevin bu saltanata düşen kısmıdır; açık renkli çubuk önceki saltanattan devam eden görevdir. Her satır kişinin sayfasına gider.

Sadrazamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Talat Paşa4 Şubat 1917 – 8 Ekim 1918≈ 1 yıl, 248 günönceki saltanattan devam
Ahmed İzzet Paşa14 Ekim 1918 – 8 Kasım 191825 gün
Ahmed Tevfik Paşa2. görev11 Kasım 1918 – 10 Mart 1919119 gün
Damat Ferit Paşa10 Mart 1919 – 4 Ekim 1919208 gün
Ali Rıza Paşa4 Ekim 1919 – 2 Mart 1920150 gün
Salih Hulusi Paşa2 Mart 1920 – 5 Nisan 192034 gün
Damat Ferit Paşa2. görev5 Nisan 1920 – 18 Ekim 1920196 gün
Ahmed Tevfik Paşa3. görev21 Ekim 1920 – 17 Kasım 19222 yıl, 27 gün

Şeyhülislamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Musa Kazım Efendi2. görev8 Mayıs 1916 – 1918≈ 3 yılönceki saltanattan devam
Ömer Hulusi Efendi15 Ekim 1918 – 8 Kasım 191824 gün
Haydarizade İbrahim Efendi11 Kasım 1918 – 3 Mart 1919112 gün
Mustafa Sabri Efendi4 Mart 1919 – 1919< 1 yıl
Mustafa Sabri Efendi2. görev1919 – 1919< 1 yıl
Mustafa Sabri Efendi3. görev1919 – 2 Ekim 1919< 1 yıl
Haydarizade İbrahim Efendi2. görev2 Ekim 1919 – Nisan 1920≈ 7 ay
Dürrizade Abdullah Beyefendi5 Nisan 1920 – 31 Temmuz 1920117 gün
Mustafa Sabri Efendi4. görevTemmuz 1920 – Eylül 1920≈ 3 ay
Medeni Mehmed Nuri Efendi27 Eylül 1920 – 4 Kasım 19222 yıl, 38 gün

Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.

Hayatı

Doğum
4 Ocak 1861, Dolmabahçe Sarayı, İstanbul
Ölüm
16 Mayıs 1926, Sanremo, İtalya sürgündeSaltanatın kaldırılmasının ardından İstanbul'dan ayrıldı; Malta ve Hicaz'dan sonra yerleştiği Sanremo'da yoksulluk içinde öldü.
Annesi
Gülistü Kadınefendi
Babası
Abdülmecid 31. Osmanlı padişahı
Türbesi
Süleymaniye Külliyesi (Tekkiye) haziresi, Şam, Suriye

Önemli olaylar

  1. 30 Ekim 1918Mondros Mütarekesi imzalandı; Osmanlı fiilen savaşı kaybetti.
  2. 21 Aralık 1918Meclis-i Mebusan feshedildi; seçimler barış sonrasına ertelendi.
  3. 16 Mart 1920İstanbul İtilaf devletlerince resmen işgal edildi.
  4. 10 Ağustos 1920Sevr Antlaşması imzalandı; padişah antlaşmayı onaylamadı.
  5. 1 Kasım 1922TBMM saltanatı kaldırdı; hilafet Osmanlı hanedanında bırakıldı.
  6. 17 Kasım 1922İngiliz savaş gemisi Malaya ile İstanbul'dan ayrıldı.

Kaynak notları

  • Doğum tarihi: DİA 4 Ocak 1861, Vikipedi 14 Ocak 1861 verir; DİA esas alındı.
  • Anne adı: DİA 'Gülistü Kadınefendi', Vikipedi 'Gülüstü Hanım' yazar; onu büyüten üvey annesi Şâyeste Hanım'dır.
  • Cülus tarihi DİA'da açıkça yazılmıyor (V. Mehmed'in 3 Temmuz 1918'deki ölümü üzerine); 4 Temmuz 1918 Vikipedi'den.
  • Vikipedi hilafeti 18 Kasım 1922'ye kadar sürdürmüş sayar; burada saltanatın sona erdiği 1 Kasım 1922 esas alındı.
  • Ölüm nedeni Vikipedi'ye göre otopside saptanan kalp damarı tıkanmasıdır. Cenazesi borçlar yüzünden bekletildi ve 3 Temmuz 1926'da Şam'da defnedildi.
  • Türbe: DİA defin yerini Şam'daki Süleymaniye Camii olarak verir.

Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
    “VI. Mehmed – Vikipedi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/VI._MehmedCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi
    Cevdet Küçük, “MEHMED VI”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 28, 2003, s. 422-430. islamansiklopedisi.org.tr/mehmed-viBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
  3. Vikipedi
    Vikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
  4. Vikipedi
    “Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0

Bütün padişahlarSadrazamlar ağacıŞeyhülislamlar ağacı