35. Osmanlı padişahı

V. Mehmed

LakaplarıSultan Reşad, Gazi

1909–1918Dağılma Dönemi9 sadrazam8 şeyhülislam

İttihat ve Terakki'nin gölgesinde hüküm süren meşruti padişah; Trablusgarp, Balkan ve Birinci Dünya savaşları onun döneminde yaşandı.

Sadrazamlar ağacında gösterŞeyhülislamlar ağacında gösterVikipedi’de oku ↗DİA maddesi ↗

Saltanatı

SıraBaşlangıç – bitişSüreSona eriş
1.saltanat27 Nisan 1909 – 3 Temmuz 19189 yıl, 67 günvefat31 Mart Vakası'ndan sonra meclis kararıyla tahta çıkarıldı; meşruti bir hükümdar olarak ölümüne dek tahtta kaldı.

Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.

Saltanatında görev yapanlar

Sadrazamlar 9 kişi

  1. Ahmed Tevfik Paşadevam1909
  2. Hüseyin Hilmi Paşa2. görev1909–1910
  3. İbrahim Hakkı Paşa1910–1911
  4. Mehmed Said Paşa8. görev1911–1912
  5. Ahmed Muhtar Paşa1912
  6. Kâmil Paşa4. görev1912–1913
  7. Mahmud Şevket Paşa1913
  8. Said Halim Paşa1913–1917
  9. Talat Paşa1917–1918

Şeyhülislamlar 8 kişi, 9 atama

  1. Mehmed Ziyâeddin Efendidevam1909
  2. Mehmed Sahib Efendi1909–1910
  3. Çelebizade Hüseyin Hüsnü Efendi1910
  4. Musa Kazım Efendi1910–1911
  5. Abdurrahman Nesib Efendi1911–1912
  6. Mehmed Cemaleddin Efendi2. görev1912–1913
  7. Mehmed Esad Efendi1913–1914
  8. Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi1914–1916
  9. Musa Kazım Efendi2. görev1916–1918
Çubuklar, görevin bu saltanata düşen kısmıdır; açık renkli çubuk önceki saltanattan devam eden görevdir. Her satır kişinin sayfasına gider.

Sadrazamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Ahmed Tevfik Paşa13 Nisan 1909 – 5 Mayıs 1909≈ 22 günönceki saltanattan devam
Hüseyin Hilmi Paşa2. görev5 Mayıs 1909 – 12 Ocak 1910≈ 251 gün
İbrahim Hakkı Paşa12 Ocak 1910 – 29 Eylül 1911≈ 1 yıl, 261 gün
Mehmed Said Paşa8. görev4 Ekim 1911 – 17 Temmuz 1912≈ 287 gün
Ahmed Muhtar Paşa22 Temmuz 1912 – 29 Ekim 1912≈ 98 gün
Kâmil Paşa4. görev29 Ekim 1912 – 23 Ocak 1913≈ 85 gün
Mahmud Şevket Paşa23 Ocak 1913 – 11 Haziran 1913≈ 140 gün
Said Halim Paşa12 Haziran 1913 – 3 Şubat 1917≈ 3 yıl, 234 gün
Talat Paşa4 Şubat 1917 – 8 Ekim 1918≈ 1 yıl, 248 günsonraki saltanatta da sürdü

Şeyhülislamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Mehmed Ziyâeddin Efendi13 Şubat 1909 – 5 Mayıs 190981 günönceki saltanattan devam
Mehmed Sahib Efendi6 Mayıs 1909 – 12 Ocak 1910251 gün
Çelebizade Hüseyin Hüsnü Efendi12 Ocak 1910 – 11 Temmuz 1910180 gün
Musa Kazım EfendiOcak 1910 – 1911≈ 2 yıl
Abdurrahman Nesib Efendi31 Aralık 1911 – 20 Temmuz 1912201 gün
Mehmed Cemaleddin Efendi2. görev22 Temmuz 1912 – Ocak 1913≈ 6 ay
Mehmed Esad Efendi24 Ocak 1913 – 15 Mart 19141 yıl, 50 gün
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi16 Mart 1914 – 6 Mayıs 19162 yıl, 51 gün
Musa Kazım Efendi2. görev8 Mayıs 1916 – 1918≈ 3 yılsonraki saltanatta da sürdü

Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.

Hayatı

Doğum
2 Kasım 1844, Çırağan Sarayı, İstanbul
Ölüm
3 Temmuz 1918, Yıldız Sarayı, İstanbul eceliyleUzun süredir şeker hastalığı çekiyordu; Mondros Mütarekesi'nden önce, savaşın son yılında sarayında öldü.
Annesi
Gülcemal Kadınefendi
Babası
Abdülmecid 31. Osmanlı padişahı
Türbesi
Sultan Reşad Türbesi, Eyüpsultan, İstanbul

Önemli olaylar

  1. 29 Eylül 1911İtalya savaş ilan etti; Trablusgarp-Bingazi kaybedildi.
  2. 18 Ocak 1912Meclis-i Mebusan feshedildi; ardından 'sopalı seçim' denilen seçimler yapıldı.
  3. 23 Ocak 1913Bâbıâli Baskını'yla İttihatçılar iktidarı zorla ele geçirdi.
  4. 30 Mayıs 1913Londra Antlaşması'yla Edirne dahil Rumeli'nin büyük kısmı bırakıldı.
  5. 11 Kasım 1914Birinci Dünya Savaşı'na girildi; padişah cihad-ı ekber çağrısı yaptı.

Kaynak notları

  • Ölüm yeri DİA'da yalnızca 'sarayı' diye geçer; Yıldız Sarayı bilgisi Vikipedi'den.
  • Ölüm nedeni: DİA şeker hastalığı ve prostat ameliyatından söz eder; Vikipedi kalp yetmezliği der.
  • 'Gazi' unvanı DİA'ya göre savaş yıllarında meşihat fetvasıyla verilmiştir.
  • Vikipedi'ye göre Edirne 1913'te İkinci Balkan Savaşı'nda geri alındı ve İstanbul Antlaşması'yla Osmanlı'ya bırakıldı; Londra Antlaşması olayı bu bilgiyle birlikte okunmalı.

Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
    “V. Mehmed – Vikipedi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/V._MehmedCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi
    Cevdet Küçük, “MEHMED V”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 28, 2003, s. 418-422. islamansiklopedisi.org.tr/mehmed-vBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
  3. Vikipedi
    Vikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
  4. Vikipedi
    “Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0

Bütün padişahlarSadrazamlar ağacıŞeyhülislamlar ağacı