Osmanlı şeyhülislamı
Haydarizade İbrahim Efendi
1918–1920Dağılma Dönemi2 kez şeyhülislam oldu
Mütareke yıllarında birkaç kabinede şeyhülislamlık yapan, Hilâl-i Ahdar'ın (Yeşilay) kurucuları arasında sayılan son dönem Osmanlı âlimi.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 169.1. görev | 11 Kasım 1918 – 3 Mart 1919 | VI. MehmedDağılma Dönemi | 112 gün | kabine değişimiAhmed Tevfik Paşa kabinelerinde görev aldı; sadrazamın istifasıyla makamdan ayrıldı. |
| 173.2. görev | 2 Ekim 1919 – Nisan 1920 | VI. MehmedDağılma Dönemi | ≈ 7 ay | kabine değişimiAli Rıza Paşa ve 8 Mart 1920'den itibaren Salih Hulusi Paşa kabinelerinde bulundu; sonuncusu istifa edince ayrıldı. |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Haydarizade İbrahim Efendi listede #127 numaralı şeyhülislamdır. ≈ işaretli süreler tarihlerden hesaplanmıştır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiUlemadan Haydarizade Âsım Efendi'nin oğlu; Erbil'de medresede okudu, naiplik ve hâkimlikle yükseldi
- Doğum
- Erbil, Musul, 1864
- Aile
- Haydarizade
- Ölüm
- eceliyle (Medine, 1933)
Eserleri
- Mezâhib ve Turuk-ı İslâmiyye Târihi
- Rüyâ
- Terkîb-i Bend
- Irak Ordusuna Hitab
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- DİA dört ayrı şeyhülislamlık sayar (11 Kasım 1918, 13 Kasım 1918, 2 Ekim 1919, 8 Mart 1920); liste bunları iki dönemde topluyor. 173. satır Ali Rıza ve Salih Hulusi kabinelerindeki dönemleri birleştirir.
- Son dönemin bitişi için kesin tarih verilmiyor; 8 Mart 1920'den sonra 25 gün sürdüğü için Nisan 1920 yazıldı.
- Vikipedi doğum yerini İstanbul gösterir, DİA Erbil der; Vikipedi metninde doğum yılı hem 1863 hem 1864 geçer.
- Vikipedi, Kuva-yi Milliye aleyhindeki fetvayı imzalamayı reddedip istifa ettiğini yazar; DİA bu bilgiyi vermez ve ayrılışı kabine istifasına bağlar.
- Yeşilay'ın kuruluşundaki rolü yalnız Vikipedi'de geçer.
- Doğum ve ölüm yılları (1864, 1933) yalnız Vikipedi'de geçer; DİA yalnız Medine'de öldüğünü yazar.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Haydarizade İbrahim Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Haydarizade_İbrahim_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, Kemal Beydilli, “İBRÂHİM EFENDİ, Haydarîzâde”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 21, 2000, s. 297-298. islamansiklopedisi.org.tr/ibrahim-efendi-haydarizadeBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.