Osmanlı şeyhülislamı
Mustafa Sabri Efendi
1919–1920Dağılma Dönemi4 kez şeyhülislam oldu
Damat Ferid kabinelerinde şeyhülislamlık yapan, Millî Mücadele karşıtlığı nedeniyle yüzellilikler arasına alınan müderris ve yazar.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 170.1. görev | 4 Mart 1919 – 1919 | VI. MehmedDağılma Dönemi | < 1 yıl | kabine değişimiDamat Ferid Paşa'nın ilk kabinesinde göreve geldi; liste bu dönemi kabine yenilenmelerine göre böler |
| 171.2. görev | 1919 – 1919 | VI. MehmedDağılma Dönemi | < 1 yıl | kabine değişimiYenilenen Damat Ferid kabinesinde görevini sürdürdü |
| 172.3. görev | 1919 – 2 Ekim 1919 | VI. MehmedDağılma Dönemi | < 1 yıl | kabine değişimiDamat Ferid kabinesinin düşmesiyle görevden ayrıldı; ardından Ayan üyeliğine getirildi |
| 175.4. görev | Temmuz 1920 – Eylül 1920 | VI. MehmedDağılma Dönemi | ≈ 3 ay | istifaMillî Mücadele'ye karşı tedbir önerisi kabul görmeyince istifa etti |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Mustafa Sabri Efendi listede #128 numaralı şeyhülislamdır. ≈ işaretli süreler tarihlerden hesaplanmıştır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye kökenliTokat ve Kayseri'deki medrese eğitiminin ardından İstanbul'da ruus imtihanını kazanıp Fatih Camii müderrisi oldu
- Doğum
- Tokat, 1869
- Ölüm
- sürgünde vefat (Kahire, 1954)
Eserleri
- Mevkıfü'l-akl ve'l-ilm ve'l-âlem
- Mevkıfü'l-beşer tahte sultâni'l-kader
- en-Nekîr ʿalâ münkiri'n-ni'me
- Mes'eletü tercemeti'l-Kur'ân
- Dinî Müceddidler
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Liste 1919 dönemini üç ayrı kayda (170-172) böler; kaynaklar 4 Mart - 2 Ekim 1919 arasını tek dönem olarak verir. Ara tarihler kaynaklarda yok.
- Satır 172 listede 1919-1920 görünür; Vikipedi bu dönemin 2 Ekim 1919'da bittiğini yazar.
- Satır 175'in başlangıcı (Temmuz 1920) Vikipedi bilgi kutusundan; DİA yalnız 1920 ve istifa için Eylül 1920 verir.
- Ruus imtihanı ve dersiamlık yılı: Vikipedi 1889, DİA 1890.
- DİA künyesinde baskı yılı 2020 olarak görünür.
- Vikipedi bazı iddiaları kaynaksız aktarır; bu kayıtta yalnız kaynaklı olgular kullanıldı.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Mustafa Sabri Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Mustafa_Sabri_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiYusuf Şevki Yavuz, “MUSTAFA SABRİ EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 31, 2020, s. 350-353. islamansiklopedisi.org.tr/mustafa-sabri-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.