Osmanlı şeyhülislamı
Şerifzade Ataullah Mehmed Efendi
1806–1808Dağılma Dönemi2 kez şeyhülislam oldu
III. Selim'in tahttan indirildiği Kabakçı olaylarında etkin rol oynayan, Alemdar Mustafa Paşa tarafından azledilip sürgüne gönderilen şeyhülislam.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 126.1. görev | 14 Kasım 1806 – 13 Temmuz 1807 | III. Selim, IV. MustafaDağılma Dönemipadişah değişince görevde kaldı | 241 gün | azilKabakçı tarafındaki muhaliflerin onu III. Selim yanlısı göstermesi üzerine görevden alındı |
| 128.2. görev | 14 Temmuz 1807 – 21 Temmuz 1808 | IV. MustafaDağılma Dönemi | 1 yıl, 7 gün | azilİsyancıların baskısıyla ertesi gün geri döndü; İstanbul'a giren Alemdar Mustafa Paşa onu azledip sürdü |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Şerifzade Ataullah Mehmed Efendi listede #97 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiŞeyhülislam Mehmed Şerif Efendi'nin oğlu; dedesi ve büyük dedesi de şeyhülislamdı (Ebuishakzadeler)
- Doğum
- İstanbul, 1760
- Aile
- Ebuishakzade
- Ölüm
- sürgünde vefat (Güzelhisar (Aydın), 1811)
Akrabaları
- babasıMehmed Şerif Efendi1778–1789
- dedesiEbuishakzade Mehmet Esat Efendi1748–1749
- büyük dedesiEbu İshak İsmail Efendi1716–1718
Eserleri
- Fetâvâ-yı Atâullah
- Divan
- Münşeât
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Ebuishakzade ve Topal lakaplarıyla da anılır.
- Babası listedeki üç Mehmed Şerif Efendi'den 1789'da görev yapan Mehmed_Şerif_Efendi'dir (Vikipedi bağlantısına ve o kişinin maddesindeki Ebuishakzade soyuna göre).
- Babası Mehmed Şerif Efendi'nin Vikipedi maddesi onun I. Abdülhamid ve III. Selim devirlerinde iki kez şeyhülislam olduğunu söyler; listedeki Mehmet_Şerif_Efendi (1778-1782) kaydı büyük olasılıkla aynı kişidir.
- Doğum yılı 1760 yalnız Vikipedi'de geçer; DİA doğum tarihi vermez.
- 1810'da sürgün yeri Kızanlık'tan arpalığı olan Güzelhisar'a çevrildi ve orada öldü.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Şerifzade Ataullah Mehmed Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Şerifzade_Ataullah_Mehmed_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, “ATÂULLAH MEHMED EFENDİ, Topal”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 4, 1991, s. 47. islamansiklopedisi.org.tr/ataullah-mehmed-efendi-topalBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.