Osmanlı şeyhülislamı
Sâmânizade Ömer Hulusi Efendi
1800–1812Dağılma Dönemi3 kez şeyhülislam oldu
İltimasa kapı kapatan sert tavrıyla bilinen, III. Selim ve II. Mahmud dönemlerinde üç kez şeyhülislam olan, 1807'de yalnız bir gün görev yapan âlim.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 124.1. görev | 11 Temmuz 1800 – 21 Mayıs 1803 | III. SelimDağılma Dönemi | 2 yıl, 314 gün | azilAtamalarda iltimas kabul etmeyip liyakat araması ilmiye çevresini kırdı ve azline yol açtı. |
| 127.2. görev | 13 Temmuz 1807 – 14 Temmuz 1807 | IV. MustafaDağılma Dönemi | 1 gün | istifaKabakçı isyanı ortamında ulema ve ocak tepkisi üzerine bir gün sonra istifaya zorlandı; Ataullah Efendi geri döndü. |
| 132.3. görev | 22 Eylül 1810 – 12 Haziran 1812 | II. MahmudDağılma Dönemi | 1 yıl, 263 gün | istifaİleri yaşı ve sert tavırlarının yarattığı huzursuzluk yüzünden kendi isteğiyle çekildi. |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Sâmânizade Ömer Hulusi Efendi listede #95 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiİstanbul kadısı Sâmânizade Hasan Efendi'nin oğlu; ilk derslerini babasından aldı
- Doğum
- İstanbul, 1727
- Aile
- Sâmânizade
- Ölüm
- eceliyle (İstanbul, 1812)
Akrabaları
- damadıMekkizade Mustafa Asım Efendi1818–1846
Kaynak notları
- Babasının adı: DİA Hasan Efendi, Vikipedi Hüseyin Efendi.
- Birinci dönemin bitişi: DİA 21 Mayıs 1803, Vikipedi 26 Nisan 1803.
- Vikipedi ölüm tarihini 12 Haziran 1812 verir; DİA bu tarihi istifa tarihi olarak verir, ölümü Haziran veya Ekim 1812 diye belirsiz bırakır.
- Doğum yılı (1727) yalnız Vikipedi'de var.
- Mekkizade Âsım Efendi DİA'da 'damadı' olarak anılır (1807'de onun konağında kalıyordu).
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Sâmânizade Ömer Hulusi Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Sâmânizade_Ömer_Hulusi_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiTahsin Özcan, “ÖMER HULÛSİ EFENDİ, Sâmânîzâde”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 34, 2007, s. 72-73. islamansiklopedisi.org.tr/omer-hulusi-efendi-samanizadeBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.