Osmanlı kaptan-ı deryası
Damat Melek Mehmed Paşa
1752–1774Gerileme Dönemi, Dağılma Dönemi3 kez kaptan-ı derya oldu
Üç kez kaptan-ı derya, uzun süre sadaret kaymakamı olan ve 1792-1794'te sadrazamlığıyla Nizâm-ı Cedîd'in hukuki zeminini hazırlayan damat paşa.
Kaptan-ı deryalıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 146.1. görev | Kasım 1752 – 10 Nisan 1755 | I. Mahmud, III. OsmanGerileme Dönemipadişah değişince görevde kaldıAynı dönemde sadrazam: Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa, Hekimoğlu Ali PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Seyyid Murtaza Efendi, Abdullah Vassaf Efendi | — | azilHekimoğlu Ali Paşa'nın sadarete gelişiyle gözden düştü, azledilip İstanköy'e sürüldü |
| 159.2. görev | 19 Ocak 1767 – 25 Aralık 1768 | III. MustafaGerileme DönemiAynı dönemde sadrazam: Muhsinzade Mehmed Paşa, Silahdar Mahir Hamza Paşa, Yağlıkçızade Mehmed Emin PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Dürrizade Mustafa Efendi, Veliyyüddin Efendi, Pirizade Osman Sahib Efendi | 1 yıl, 340 gün | başka göreve geçtiAkdeniz seferinden dönüşünde yeniden nişancılığa getirildi |
| 164.3. görev | 27 Şubat 1774 – 9 Temmuz 1774 | I. AbdülhamidDağılma DönemiAynı dönemde sadrazam: İzzet Mehmed PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Dürrizade Mustafa Efendi | 132 gün | başka göreve geçtiSavaşın bitişiyle Hotin valiliğine gönderildi; asıl görevi Rusya ile elçi mübadelesiydi |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Damat Melek Mehmed Paşa listede #117 numaralı kaptan-ı deryadır. Süre, yalnız iki ucu da gün olarak bilinen görevler için verilir.
Hayatı
- Köken
- denizci / levent / korsan Hanedan damadıBoşnak asıllı kaptan-ı derya Süleyman Paşa'nın oğlu; Taman'da derya beyi olarak başlayıp Tersane kethüdalığından yükseldi
- Doğum
- 1718
- Aile
- Kaptan-ı derya Süleyman Paşa'nın oğludur. III. Ahmed'in kızı Zeyneb Sultan'la evlendi.
- Ölüm
- eceliyle (İstanbul, 1802)
Seferleri
- Akdeniz seferi (1753)
- İkinci Akdeniz seferi (1754-1755)
- Akdeniz seferi (1767-1768)
Kaynaklarda adı geçen başlıca deniz seferleri ve savaşlar; seçme bir liste olabilir.
Akrabaları
- babasıFındıklılı Süleyman Paşa1736–1741
- babası (başka bir kaynağa göre)İzmirli Süleyman Paşa1714–1721
Kaynak notları
- DİA babasını Taman'da donanmaya kumanda eden Bosnalı (Fındıklılı) Hoca Süleyman Paşa olarak verir; Türkçe Vikipedi ise 1714 ve 1718-1721'de kaptan-ı derya olan İzmirli Süleyman Paşa der. Babasının Taman'daki komutanlığı 1736-1739 savaşına düştüğünden DİA'nın bilgisi esas alınmıştır.
- Doğum yılı DİA'da 1718, Vikipedi'de 1719'dur.
- Vezirliğe terfisi DİA'da 27 Nisan 1753, Vikipedi'de 27 Nisan 1754 olarak geçer.
- İkinci Akdeniz seferini Vikipedi 1754 yazına, DİA Mayıs 1755'e tarihler.
- İlk görevin bitişi Vikipedi'de 2 Nisan 1755, listede 10 Nisan 1755'tir.
- İkinci görevden sonra İstanbul'a dönüşü DİA'ya göre 9 Ocak 1769'dur; liste görevi 25 Aralık 1768'de bitirir.
- Vikipedi üçüncü görevden Temmuz 1774'te azledildiğini yazar; DİA ise Hotin valiliğine gönderildiğini belirtir.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Melek Mehmed Paşa”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Melek_Mehmed_PaşaCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Kaptan-ı deryalar listesi”, Türkçe Vikipedi, 37756420 numaralı sürüm. tr.wikipedia.org/wiki/Kaptan-ı_deryalar_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar (kaynak notlarında belirtilen birkaç tarih TDV İslâm Ansiklopedisi’nden); CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiFatih Yeşil, “Melek Mehmed Paşa”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. EK-2, 2019, s. 244-245. islamansiklopedisi.org.tr/melek-mehmed-pasaBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.