Osmanlı şeyhülislamı
Seyyid Murtaza Efendi
1750–1755Gerileme Dönemibir kez şeyhülislam oldu
I. Mahmud'un ilmiye ıslahı hattıyla göreve getirdiği, dürüstlüğü ve zühdüyle anılan Feyzullah Efendi'nin oğlu şeyhülislam.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 91.1. görev | 3 Haziran 1750 – 12 Ocak 1755 | I. Mahmud, III. OsmanGerileme Dönemipadişah değişince görevde kaldı | 4 yıl, 223 gün | azilIII. Osman tahta geçtikten bir ay kadar sonra, hastalıklı ve zayıf olduğu gerekçesiyle görevden alındı |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Seyyid Murtaza Efendi listede #70 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiŞeyhülislam Feyzullah Efendi'nin oğlu; Edirne Vakası'ndan sonra ailesiyle Bursa'ya sürüldü
- Doğum
- 1694-95
- Aile
- Feyzullah Efendi ailesi
- Ölüm
- eceliyle (İstanbul, 1758)
Akrabaları
- babasıHacı Feyzullah Efendi1688–1703
- kardeşiFeyzullahefendizade Mustafa Efendi1736–1745
- damadıDürrizade Mehmed Ataullah Efendi1783–1785
- eniştesiMirzazade Şeyh Mehmed Efendi1730–1731
Kaynak notları
- Tayin günü için farklı tarihler var: Danişmend 26, Uzunçarşılı 28, Mehmed Süreyya 18 Cemaziyelahir 1163 (DİA 27).
- Ölüm tarihi bazı kaynaklarda Temmuz 1758 olarak geçer; DİA Ağustos 1758 verir.
- Ölüm yeri açıkça yazılmaz; azilden sonra yalısına çekildiği ve Eyüp'te gömüldüğü için İstanbul kabul edildi.
- Bursa sürgünü DİA'da 'muhtemelen' kaydıyla verilir.
- Vikipedi kaynakçası DİA maddesini Mehmet İpşirli'ye atfeder; DİA künyesinde müellif Tahsin Özcan'dır.
- Mirzazade Şeyh Mehmed Efendi, Feyzullah Efendi'nin damadıdır; Mirzazade'nin DİA maddesi Seyyid Murtaza'yı kayınbiraderi olarak gösterir.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Seyyid Murtaza Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Seyyid_Murtaza_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiTahsin Özcan, “SEYYİD MURTAZA EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 37, 2009, s. 72-73. islamansiklopedisi.org.tr/seyyid-murtaza-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.