18. Osmanlı padişahı

I. İbrahim

LakabıDeli İbrahim

1640–1648Duraklama Dönemi6 sadrazam4 şeyhülislam

Hanedanın tek erkek vârisi olarak tahta geçen, Girit seferini başlatan, tahttan indirilip öldürülen padişah.

Sadrazamlar ağacında gösterŞeyhülislamlar ağacında gösterVikipedi’de oku ↗DİA maddesi ↗

Saltanatı

SıraBaşlangıç – bitişSüreSona eriş
1.saltanat9 Şubat 1640 – 8 Ağustos 16488 yıl, 181 güntahttan indirildiHanedanın tek erkek üyesi olarak tahta geçti; Girit seferi uzarken saray çekişmeleri sonucu indirildi.

Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.

Saltanatında görev yapanlar

Sadrazamlar 6 kişi

  1. Kemankeş Kara Mustafa Paşadevam1638–1644
  2. Sultanzade Mehmed Paşa1644–1645
  3. Nevesinli Salih Paşa1645–1647
  4. Kara Musa Paşa1647
  5. Hezarpare Ahmed Paşa1647–1648
  6. Sofu Mehmed Paşa1648–1649

Şeyhülislamlar 4 kişi

  1. Zekeriyazade Yahya Efendidevam3. görev1634–1644
  2. Ebusaid Mehmed Efendi1644–1646
  3. Muîd Ahmed Efendi1646–1647
  4. Hacı Abdürrahim Efendi1647–1649
Çubuklar, görevin bu saltanata düşen kısmıdır; açık renkli çubuk önceki saltanattan devam eden görevdir. Her satır kişinin sayfasına gider.

Sadrazamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Kemankeş Kara Mustafa Paşa23 Aralık 1638 – 31 Ocak 1644≈ 5 yıl, 39 günönceki saltanattan devam
Sultanzade Mehmed Paşa31 Ocak 1644 – 17 Aralık 16451 yıl, 320 gün
Nevesinli Salih Paşa17 Aralık 1645 – 16 Eylül 16471 yıl, 273 gün
Kara Musa Paşa16 Eylül 1647 – 21 Eylül 16475 gün
Hezarpare Ahmed Paşa21 Eylül 1647 – 7 Ağustos 1648321 gün
Sofu Mehmed Paşa7 Ağustos 1648 – 21 Mayıs 1649≈ 288 günsonraki saltanatta da sürdü

Şeyhülislamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Zekeriyazade Yahya Efendi3. görev7 Ocak 1634 – 27 Şubat 164410 yıl, 51 günönceki saltanattan devam
Ebusaid Mehmed Efendi27 Şubat 1644 – 16 Ocak 16461 yıl, 323 gün
Muîd Ahmed Efendi16 Ocak 1646 – 25 Nisan 16471 yıl, 99 gün
Hacı Abdürrahim Efendi25 Nisan 1647 – 18 Temmuz 16492 yıl, 84 günsonraki saltanatta da sürdü

Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.

Hayatı

Doğum
4 Kasım 1615, İstanbul
Ölüm
18 Ağustos 1648, İstanbul (Topkapı Sarayı) öldürüldüTahttan indirildikten on gün kadar sonra yeniden tahta çıkarılma ihtimaline karşı alınan fetvayla sarayda boğduruldu.
Annesi
Kösem Sultan
Babası
I. Ahmed 14. Osmanlı padişahı
Tahta çıkan oğulları
IV. Mehmed, II. Süleyman, II. Ahmed
Türbesi
I. Mustafa (İbrâhim) Türbesi, Ayasofya, İstanbul

Önemli olaylar

  1. 9 Şubat 1640IV. Murad'ın ölümüyle tahta çıktı; resmî biat töreni bu tarihte yapıldı.
  2. 19 Mart 1642Habsburglarla Zitvatorok barışı Szöny'de yenilendi.
  3. 31 Ocak 1644Sadrazam Kemankeş Kara Mustafa Paşa azledilip idam edildi.
  4. 30 Nisan 1645Malta seferi diye duyurulan donanma yola çıktı; hedefin Girit olduğu sonradan açıklandı.
  5. 1645-1646Girit'te Hanya (19 Ağustos 1645) ve Resmo (15 Kasım 1646) alındı; ardından Kandiye kuşatıldı.
  6. 8 Ağustos 1648Yeniçeri ağaları ve ulemânın hareketiyle tahttan indirildi, yerine oğlu IV. Mehmed geçti.

Kaynak notları

  • Doğum tarihi: DİA 4 Kasım 1615, Vikipedi 5 Kasım 1615 verir; DİA esas alındı.
  • Tahta çıkış: IV. Murad 8 Şubat 1640 gecesi öldü; resmî biat 9 Şubat 1640'ta yapıldı.
  • Ölüm tarihi: Kâtib Çelebi 8 Şâban der; DİA bunun 18 Ağustos 1648 olması gerektiğini belirtir.

Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
    “İbrahim (Osmanlı padişahı) (Vikipedi)”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/İbrahim_(Osmanlı_padişahı)CC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi
    Feridun Emecen, “İBRÂHİM”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 21, 2000, s. 274-281. islamansiklopedisi.org.tr/ibrahim--padisahBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
  3. Vikipedi
    Vikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
  4. Vikipedi
    “Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0

Bütün padişahlarSadrazamlar ağacıŞeyhülislamlar ağacı