17. Osmanlı padişahı
IV. Murad
LakaplarıGazi, Bağdat Fâtihi, Murâdî (mahlas)
1623–1640Duraklama Dönemi10 sadrazam3 şeyhülislam
Zorbaları sert tedbirlerle bastırıp yönetimi ele alan, Revan ve Bağdat'ı Safevîlerden geri alan padişah.
Saltanatı
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Süre | Sona eriş |
|---|---|---|---|
| 1.saltanat | 10 Eylül 1623 – 8 Şubat 1640 | 16 yıl, 151 gün | vefatOn bir yaşında tahta çıktı; 1632'den sonra yönetimi bizzat aldı, Revan ve Bağdat seferlerini yürüttü. |
Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.
Saltanatında görev yapanlar
Sadrazamlar 10 kişi, 11 atama
- Kemankeş Kara Ali Paşadevam1623–1624
- Çerkes Mehmed Ali Paşa1624–1625
- Hafız Ahmed Paşa1625–1626
- Damat Halil Paşa2. görev1626–1628
- Hüsrev Paşa1628–1631
- Hafız Ahmed Paşa2. görev1631–1632
- Topal Recep Paşa1632
- Tabanıyassı Mehmed Paşa1632–1637
- Bayram Paşa1637–1638
- Tayyar Mehmed Paşa1638
- Kemankeş Kara Mustafa Paşa1638–1644
Şeyhülislamlar 3 kişi, 5 atama
Sadrazamlar
| Ad | Görev tarihleri | Görev süresi | Not |
|---|---|---|---|
| Kemankeş Kara Ali Paşa | 30 Ağustos 1623 – 3 Nisan 1624 | ≈ 216 gün | önceki saltanattan devam |
| Çerkes Mehmed Ali Paşa | 3 Nisan 1624 – 28 Ocak 1625 | 300 gün | |
| Hafız Ahmed Paşa | 8 Şubat 1625 – 1 Aralık 1626 | 1 yıl, 296 gün | |
| Damat Halil Paşa2. görev | 1 Aralık 1626 – 6 Nisan 1628 | 1 yıl, 127 gün | |
| Hüsrev Paşa | 6 Nisan 1628 – 25 Ekim 1631 | 3 yıl, 202 gün | |
| Hafız Ahmed Paşa2. görev | 25 Ekim 1631 – 10 Şubat 1632 | 108 gün | |
| Topal Recep Paşa | 10 Şubat 1632 – 18 Mayıs 1632 | 98 gün | |
| Tabanıyassı Mehmed Paşa | 18 Mayıs 1632 – 2 Şubat 1637 | 4 yıl, 260 gün | |
| Bayram Paşa | 2 Şubat 1637 – 26 Ağustos 1638 | 1 yıl, 205 gün | |
| Tayyar Mehmed Paşa | 27 Ağustos 1638 – 23 Aralık 1638 | 118 gün | |
| Kemankeş Kara Mustafa Paşa | 23 Aralık 1638 – 31 Ocak 1644 | ≈ 5 yıl, 39 gün | sonraki saltanatta da sürdü |
Şeyhülislamlar
| Ad | Görev tarihleri | Görev süresi | Not |
|---|---|---|---|
| Zekeriyazade Yahya Efendi | 21 Mayıs 1622 – 4 Ekim 1623 | 1 yıl, 136 gün | önceki saltanattan devam |
| Hocazade Esad Efendi2. görev | Ekim 1623 – 22 Mayıs 1625 | ≈ 2 yıl | |
| Zekeriyazade Yahya Efendi2. görev | 22 Mayıs 1625 – 10 Şubat 1632 | 6 yıl, 264 gün | |
| Ahîzâde Hüseyin Efendi | 10 Şubat 1632 – 1634 | ≈ 3 yıl | |
| Zekeriyazade Yahya Efendi3. görev | 7 Ocak 1634 – 27 Şubat 1644 | 10 yıl, 51 gün | sonraki saltanatta da sürdü |
Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.
Hayatı
- Doğum
- 27 Temmuz 1612, İstanbul
- Ölüm
- 8 Şubat 1640, İstanbul (Topkapı Sarayı) eceliyleRevan seferinde başlayan gut hastalığı ağırlaştı; Bağdat dönüşünden sonra sarayda hastalıktan öldü.
- Annesi
- Kösem Sultan
- Babası
- I. Ahmed 14. Osmanlı padişahı
- Türbesi
- I. Ahmed Türbesi, Sultanahmet, İstanbul
Önemli olaylar
- 10 Eylül 1623I. Mustafa'nın indirilmesiyle küçük yaşta tahta çıktı; ilk yıllarda annesi Kösem Sultan etkiliydi.
- 18 Mayıs 1632Sadrazam Receb Paşa'yı öldürterek zorbalara karşı yönetimi bizzat ele aldı.
- 2 Eylül 1633Cibali'de çıkan büyük yangın İstanbul'un geniş bir kısmını yaktı.
- 8 Ağustos 1635Revan seferinde kale on bir günlük direnişten sonra teslim oldu.
- 24 Aralık 1638Uzun kuşatmanın ardından Bağdat Safevîlerden geri alındı.
- 17 Mayıs 1639Kasrışîrin Antlaşması ile İran savaşları sona erdi, sınır uzun süre bu esasa göre kaldı.
Kaynak notları
- Bağdat'ın teslimi: DİA 24 Aralık 1638 verir; bazı kaynaklarda 25 Aralık geçer.
- Ölüm yeri: DİA, Şehzade Kasım'ı boğdurduğu odada öldüğünü yazar; saray adı açıkça verilmez.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“IV. Murad (Vikipedi)”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/IV._MuradCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- TDV İslâm AnsiklopedisiZiya Yılmazer, “MURAD IV”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 31, 2020, s. 177-183. islamansiklopedisi.org.tr/murad-ivBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
- VikipediVikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0