Osmanlı şeyhülislamı
Ebusaid Mehmed Efendi
1644–1655Duraklama Dönemi3 kez şeyhülislam oldu
Hoca Sâdeddin soyundan gelen, sert mizacı ve sadrazam atamalarına karışmasıyla bilinen, üç kez şeyhülislam olan âlim.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 38.1. görev | 27 Şubat 1644 – 16 Ocak 1646 | I. İbrahimDuraklama Dönemi | 1 yıl, 323 gün | azilZekeriyazade Yahya Efendi'nin ölümüyle geldi, yaklaşık iki yıl sonra görevden alındı |
| 43.2. görev | 3 Eylül 1651 – 16 Ağustos 1652 | IV. MehmedDuraklama Dönemi | 347 gün | azilEski İstanbul kadısı Esad Efendi'ye kendi huzurunda el kaldırması ulemayı kızdırınca görevden alındı |
| 45.3. görev | 2 Ocak 1654 – 1655 | IV. MehmedDuraklama Dönemi | ≈ 2 yıl | azilİpşir Mustafa Paşa'yı sadarete getirmesi isyana yol açtı; asiler idamını istedi, padişah yalnızca azletti |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Ebusaid Mehmed Efendi listede #29 numaralı şeyhülislamdır. ≈ işaretli süreler tarihlerden hesaplanmıştır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiŞeyhülislam Hocazade Esad Efendi'nin oğlu, Hoca Sâdeddin Efendi'nin torunu; mülazemetini amcası Şeyhülislam Hocazade Mehmed Efendi'den aldı
- Doğum
- İstanbul, 1593
- Aile
- Hoca Sâdeddin ailesi (Hocazadeler)
- Ölüm
- eceliyle (İstanbul, 1662)
Akrabaları
- babasıHocazade Esad Efendi1615–1625
- amcasıHocazade Mehmed Efendi1601–1615
- dedesiHoca Sâdeddin Efendi1598–1599
- amcazadesiBahâî Mehmed Efendi1649–1654
- Karaçelebizade Abdülaziz Efendi’nin kayınbiraderi1651
- oğluEbusaidzade Feyzullah Efendi1690–1694
Kaynak notları
- Doğum: Vikipedi 1593, DİA 1003 (1593-94).
- Üçüncü dönemin bitiş tarihi kaynaklarda gün olarak verilmiyor; DİA görevin bir yıl dört ay kadar sürdüğünü söyler (yaklaşık Mayıs 1655).
- Azlinden sonra bir süre arpalığı Gelibolu'ya gönderildi, sonra İstanbul'a dönmesine izin verildi; Haziran-Temmuz 1662'de öldü ve Eyüp'teki aile mezarlığına gömüldü.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Ebusaid Mehmed Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Ebusaid_Mehmed_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, “EBÛSAİD MEHMED EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 10, 1994, s. 281. islamansiklopedisi.org.tr/ebusaid-mehmed-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.