21. Osmanlı padişahı
II. Ahmed
1691–1695Duraklama Dönemi5 sadrazam3 şeyhülislam
Avusturya savaşlarının sürdüğü kısa saltanatında Salankamen yenilgisi yaşanan ve mâlikâne usulünü başlatan padişah.
Saltanatı
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Süre | Sona eriş |
|---|---|---|---|
| 1.saltanat | 23 Haziran 1691 – 6 Şubat 1695 | 3 yıl, 228 gün | vefatKardeşinin ölümüyle Edirne'de tahta çıktı; Avusturya savaşları sürerken mâlikâne usulü getirildi, hastalıktan öldü. |
Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.
Saltanatında görev yapanlar
Sadrazamlar 5 kişi
Şeyhülislamlar 3 kişi, 4 atama
Sadrazamlar
| Ad | Görev tarihleri | Görev süresi | Not |
|---|---|---|---|
| Köprülü Fazıl Mustafa Paşa | 10 Kasım 1689 – 19 Ağustos 1691 | ≈ 1 yıl, 283 gün | önceki saltanattan devam |
| Bahadırzade Arabacı Ali Paşa | 24 Ağustos 1691 – 21 Mart 1692 | 210 gün | |
| Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa | 23 Mart 1692 – 17 Mart 1693 | 359 gün | |
| Bozoklu (Bıyıklı) Mustafa Paşa | 17 Mart 1693 – Mart 1694 | 330 gün | |
| Sürmeli Ali Paşa | 13 Mart 1694 – 22 Nisan 1695 | ≈ 1 yıl, 40 gün | sonraki saltanatta da sürdü |
Şeyhülislamlar
| Ad | Görev tarihleri | Görev süresi | Not |
|---|---|---|---|
| Ebusaidzade Feyzullah Efendi | 25 Haziran 1690 – 7 Mart 1692 | 1 yıl, 255 gün | önceki saltanattan devam |
| Çatalcalı Ali Efendi2. görev | 9 Mart 1692 – 19 Nisan 1692 | 41 gün | |
| Ebusaidzade Feyzullah Efendi2. görev | 19 Nisan 1692 – 22 Haziran 1694 | 2 yıl, 64 gün | |
| Sadreddinzade Sadık Mehmed Efendi | 22 Haziran 1694 – 20 Mart 1695 | 271 gün | sonraki saltanatta da sürdü |
Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.
Hayatı
- Doğum
- 25 Şubat 1643, İstanbul
- Ölüm
- 6 Şubat 1695, Edirne eceliyleElli iki yaşında, istiskā (ödem) hastalığı yüzünden Edirne'de öldü.
- Annesi
- Muazzez Sultan
- Babası
- I. İbrahim 18. Osmanlı padişahı
- Türbesi
- Kanûnî Sultan Süleyman Türbesi, Süleymaniye, İstanbul
Önemli olaylar
- 23 Haziran 1691II. Süleyman'ın ölümü üzerine kırk dokuz yaşında Edirne'de tahta çıktı.
- Ağustos 1691Salankamen'de Sadrazam Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa şehit düştü, ordu dağıldı.
- 12 Eylül 1693Avusturya ordusu Osmanlı kuvvetleri yaklaşınca Belgrad kuşatmasını kaldırdı.
- Eylül-Ekim 1694Varadin yirmi üç gün kuşatıldı, sonuç alınamadan ordu Belgrad'a çekildi.
- Eylül 1694Venedik ve müttefikleri Sakız adasını işgal etti; padişah geri alma hazırlığı emretti.
- 1695Devlet gelirlerinde iltizamın ömür boyu verildiği mâlikâne usulü uygulamaya kondu.
Kaynak notları
- Tahta çıkış: DİA 23 Haziran 1691, Vikipedi 22 Haziran 1691 (II. Süleyman'ın öldüğü gün) verir; DİA esas alındı.
- Doğum tarihi: Vikipedi bilgi kutusu 25 Şubat 1643 veya 1 Ağustos 1642 der; DİA 25 Şubat 1643 verir.
- Sakız'ın işgali: DİA metninde '21 Eylül 1695' yazar, ancak padişah Şubat 1695'te öldüğünden bu 1694 olmalıdır; Vikipedi de 1694 der.
- Mâlikâne usulünün başlangıç yılı DİA'da açık verilmez; 1695 yaygın kabul edilen tarihtir.
- Salankamen savaşının günü DİA'da da Vikipedi'de de yoktur; yalnız ay verildi.
- Ölüm sebebi: DİA istiskā, Vikipedi siroz veya kalp yetmezliği der.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“II. Ahmed (Vikipedi)”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/II._AhmedCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- TDV İslâm AnsiklopedisiMücteba İlgürel, “AHMED II”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 2, 1989, s. 33-34. islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-iiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
- VikipediVikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0