Osmanlı kaptan-ı deryası
Dâmad Mehmed Ali Paşa
1845–1867Dağılma Dönemi6 kez kaptan-ı derya oldu
Âdile Sultan'ın eşi, altı kez kaptan-ı derya olup 1852-1853'te sadrazamlık yapan, makam kaldırılınca son kaptan-ı derya sayılan Osmanlı müşiri.
Kaptan-ı deryalıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 195.1. görev | 10 Ağustos 1845 – 20 Temmuz 1847 | AbdülmecidDağılma DönemiAynı dönemde sadrazam: Mehmed Emin Rauf Paşa, Koca Mustafa Reşid PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Mekkizade Mustafa Asım Efendi, Ahmed Arif Hikmet Bey Efendi | 1 yıl, 344 gün | azilGörevden alınıp Mecâlis-i Âliye üyeliğine verildi. |
| 197.2. görev | 27 Nisan 1848 – 11 Mart 1849 | AbdülmecidDağılma DönemiAynı dönemde sadrazam: Koca Mustafa Reşid Paşa, İbrahim Sarim PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Ahmed Arif Hikmet Bey Efendi | 318 gün | başka göreve geçtiİlk kez seraskerliğe getirildi. |
| 199.3. görev | 26 Ağustos 1851 – 3 Ekim 1852 | AbdülmecidDağılma DönemiAynı dönemde sadrazam: Koca Mustafa Reşid Paşa, Mehmed Emin Rauf Paşa, Mehmed Emin Âli PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Ahmed Arif Hikmet Bey Efendi | 1 yıl, 38 gün | başka göreve geçtiSadrazamlığa yükseldi. |
| 204.4. görev | 30 Ağustos 1855 – 29 Ağustos 1858 | AbdülmecidDağılma DönemiAynı dönemde sadrazam: Mehmed Emin Âli Paşa, Koca Mustafa Reşid Paşa, Mustafa Naili PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Meşrepzade Mehmed Arif Efendi | 2 yıl, 364 gün | azilİngiliz elçisinin muhalefetine rağmen üç yıl görevde kaldıktan sonra azledildi. |
| 206.5. görev | 21 Ekim 1858 – 2 Ocak 1863 | Abdülmecid, AbdülazizDağılma Dönemipadişah değişince görevde kaldıAynı dönemde sadrazam: Mehmed Emin Âli Paşa, Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa, Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa, Keçecizade Fuat PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Meşrepzade Mehmed Arif Efendi, Mehmed Sadeddin Efendi | 4 yıl, 73 gün | azilAbdülaziz döneminde üstlendiği ek görevlerle birlikte bütün vazifelerinden alındı. |
| 211.6. görev | 22 Nisan 1866 – 17 Mart 1867 | AbdülazizDağılma DönemiAynı dönemde sadrazam: Keçecizade Fuat Paşa, Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa, Mehmed Emin Âli PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Atıfzade Hüsameddin Efendi, Mehmed Refik Efendi | 329 gün | makam kaldırıldıKaptanpaşalık yerini Bahriye Nezareti'ne bıraktı. |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Dâmad Mehmed Ali Paşa listede #155 numaralı kaptan-ı deryadır.
Hayatı
- Köken
- devşirme / Enderun Hanedan damadıHemşinli Hacı Ömer Ağa'nın oğlu; hemşehrisi Pabuççu Ahmed Paşa'ya intisap edip donanmaya girdi, 1828'de Enderun'a alındı
- Doğum
- Hemşin, 1813
- Aile
- II. Mahmud'un kızı Âdile Sultan'la 1845'te evlendi; ilk evliliğinden oğlu Mahmud Edhem Paşa, Abdülmecid'in kızı Refia Sultan'la evlendi.
- Ölüm
- eceliyle (Kuruçeşme, İstanbul, 1868)
Kaynak notları
- Liste üçüncü görevini 6 Ağustos 1851'de başlatır; DİA 26 Ağustos 1851 verir.
- Liste dördüncü görevin bitişini 28 Ağustos 1858, altıncı görevin başlangıcını 15 Nisan 1866 ve bitişini 13 Mart 1867 olarak yazar; DİA sırasıyla 29 Ağustos 1858, 22 Nisan 1866 ve 17 Mart 1867 tarihlerini verir.
- DİA Enderun'a 1828'de girdiğini yazar; Türkçe Vikipedi ise Enderun'a Pabuççu Ahmed Paşa'nın ölümünden (1830) sonra alındığını söyler.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Dâmad Mehmed Ali Paşa”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Dâmad_Mehmed_Ali_PaşaCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Kaptan-ı deryalar listesi”, Türkçe Vikipedi, 37756420 numaralı sürüm. tr.wikipedia.org/wiki/Kaptan-ı_deryalar_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar (kaynak notlarında belirtilen birkaç tarih TDV İslâm Ansiklopedisi’nden); CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiSerap Sunay, “MEHMED ALİ PAŞA, Damad”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. EK-2, 2019, s. 216-218. islamansiklopedisi.org.tr/mehmed-ali-pasa-damadBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.