Osmanlı şeyhülislamı
Mekkizade Mustafa Asım Efendi
1818–1846Dağılma Dönemi3 kez şeyhülislam oldu
II. Mahmud ve Abdülmecid dönemlerinde üç kez, toplam on yedi buçuk yıl şeyhülislamlık yapan, Tanzimat'ın iki kanadıyla da iyi geçinen âlim.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 135.1. görev | 27 Ocak 1818 – 3 Eylül 1819 | II. MahmudDağılma Dönemi | 1 yıl, 219 gün | azilHâlet Efendi'nin isteklerine mesafeli durduğu için görevden alındı |
| 139.2. görev | 25 Eylül 1823 – 26 Kasım 1825 | II. MahmudDağılma Dönemi | 2 yıl, 62 gün | azilYeniçeri Ocağı'nı kaldırmaya hazırlanan II. Mahmud, ocağa yakın bilinen şeyhülislamın yerine daha sert birini istedi |
| 142.3. görev | 8 Şubat 1833 – 20 Kasım 1846 | II. Mahmud, AbdülmecidDağılma Dönemipadişah değişince görevde kaldı | 13 yıl, 285 gün | görevde vefatAbdülmecid tahta çıkınca görevde bırakıldı; ölümüne kadar makamda kaldı |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Mekkizade Mustafa Asım Efendi listede #101 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiŞeyhülislam Mekkî Mehmed Efendi'nin oğlu; özel eğitim gördükten sonra genç yaşta ilmiyeye girdi
- Doğum
- İstanbul, 1762
- Aile
- Mekkîzade
- Ölüm
- görevde vefat (İstanbul, 1846)
Akrabaları
- babasıMekkî Mehmet Efendi1787–1792
- kayınpederiSâmânizade Ömer Hulusi Efendi1800–1812
Kaynak notları
- İkinci azil tarihi: DİA 26 Kasım 1825, Vikipedi 3 Eylül 1825; DİA tarihi kullanıldı.
- Ölüm tarihi: DİA 20 Kasım 1846, Vikipedi 19 Kasım 1846.
- Listede 135. satır 'üçüncü kez' diye etiketlenmiş; kaynaklara göre bu onun ilk şeyhülislamlığıdır.
- Babası persons.json'da iki ayrı bağlantıyla görünüyor (Mekkî_Mehmet_Efendi, satır 116 ve Mekki_Mehmed_Efendi, satır 121); Mehmed Kâmil Efendi maddesi (DİA) satır 121'in Mekkî Efendi'nin ikinci şeyhülislamlığı olduğunu gösteriyor, bu yüzden ikisi de 'babası' olarak eklendi.
- Doğum yılı (1762) yalnız Vikipedi'den alındı.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Mekkizade Mustafa Asım Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Mekkizade_Mustafa_Asım_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, “ÂSIM EFENDİ, Mekkîzâde”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 3, 1991, s. 478. islamansiklopedisi.org.tr/asim-efendi-mekkizadeBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.