Osmanlı şeyhülislamı
Çerkez Halil Efendi
1819–1821Dağılma Dönemibir kez şeyhülislam oldu
III. Selim'in çocukluk arkadaşı olarak saraydan ilmiyeye geçen, Hâlet Efendi ile çatışınca azledilip sürgünde ölen şeyhülislam.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 136.1. görev | 3 Eylül 1819 – 28 Mart 1821 | II. MahmudDağılma Dönemi | 1 yıl, 206 gün | azilRum isyanıyla ilgili bir toplantıda Hâlet Efendi ile ağır tartışınca azledildi, Bursa'ya sonra Afyon'a sürüldü |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Çerkez Halil Efendi listede #102 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- saray / EnderunAnnesi Hibetullah Sultan'ın sütannesi olduğu için Çerkez diyarından getirilip Harem'de Şehzade Selim'le büyüdü; hazine kethüdalığından ilmiyeye geçti
- Doğum
- Kafkasya (Çerkez diyarı)
- Ölüm
- sürgünde vefat (Afyonkarahisar, 1821)
Kaynak notları
- Ölüm tarihi kesin değil: Cevdet Paşa'ya göre haber 2 Ağustos 1821'de, Şânîzâde'ye göre 12 Ağustos 1821'de geldi.
- Vikipedi Galata mevleviyetinde 16 yıl kaldığını söylüyor; DİA ise hazine kethüdalığından on iki yıl sonra, 1801'de Galata mevleviyetiyle saraydan ayrıldığını yazıyor.
- Babasının Kırımlı Hüseyin Efendi, asıl adının Seyyid Mehmed Salih olduğu bilgisi yalnız Vikipedi'de var.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Çerkes Halil Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Çerkes_Halil_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, “HALİL EFENDİ, Çerkez”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 15, 1997, s. 312. islamansiklopedisi.org.tr/halil-efendi-cerkezBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.