10. Osmanlı padişahı

Kanûnî Sultan Süleyman

Resmî adıI. SüleymanLakaplarıKanûnî, Muhteşem, Muhibbî (mahlas)

1520–1566Yükseliş Dönemi9 sadrazam7 şeyhülislam

Belgrad, Rodos, Macaristan ve Bağdat'ı alan, hukuk düzenlemeleriyle anılan ve en uzun süre tahtta kalan Osmanlı padişahı.

Sadrazamlar ağacında gösterŞeyhülislamlar ağacında gösterVikipedi’de oku ↗DİA maddesi ↗

Saltanatı

SıraBaşlangıç – bitişSüreSona eriş
1.saltanat30 Eylül 1520 – 7 Eylül 156645 yıl, 342 günvefatBabasının ölümü üzerine Manisa'dan gelip tahta çıktı; on üç büyük seferle geçen en uzun Osmanlı saltanatı Zigetvar'da sona erdi.

Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.

Saltanatında görev yapanlar

Sadrazamlar 9 kişi, 10 atama

  1. Pîrî Mehmed Paşadevam1518–1523
  2. Pargalı İbrahim Paşa1523–1536
  3. Ayas Mehmed Paşa1536–1539
  4. Lütfi Paşa1539–1541
  5. Hadım Süleyman Paşa1541–1544
  6. Damat Rüstem Paşa1544–1553
  7. Kara Ahmed Paşa1553–1555
  8. Damat Rüstem Paşa2. görev1555–1561
  9. Semiz Ali Paşa1561–1565
  10. Sokollu Mehmed Paşa1565–1579

Şeyhülislamlar 7 kişi

  1. Zenbilli Ali Efendidevam1503–1526
  2. Kemalpaşazade Ahmet Şemsettin Efendi (İbn-i Kemal)1526–1534
  3. Sadullah Sadi Efendi1534–1539
  4. Çivizade Muhittin Mehmet Efendi1539–1542
  5. Abdülkadir Hamidî Çelebi1542–1543
  6. Fenarîzade Muhyiddin Çelebi1543–1545
  7. Ebussuud Efendi1545–1574
Çubuklar, görevin bu saltanata düşen kısmıdır; açık renkli çubuk önceki saltanattan devam eden görevdir. Her satır kişinin sayfasına gider.

Sadrazamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Pîrî Mehmed Paşa25 Ocak 1518 – 27 Haziran 1523≈ 5 yıl, 154 günönceki saltanattan devam
Pargalı İbrahim Paşa27 Haziran 1523 – 14 Mart 153612 yıl, 261 gün
Ayas Mehmed Paşa14 Mart 1536 – 13 Temmuz 15393 yıl, 121 gün
Lütfi Paşa13 Temmuz 1539 – Nisan 15411-2 yıl
Hadım Süleyman PaşaNisan 1541 – 28 Kasım 15442-3 yıl
Damat Rüstem Paşa28 Kasım 1544 – 6 Ekim 15538 yıl, 312 gün
Kara Ahmed Paşa6 Ekim 1553 – 29 Eylül 15551 yıl, 358 gün
Damat Rüstem Paşa2. görev29 Eylül 1555 – 10 Temmuz 15615 yıl, 284 gün
Semiz Ali Paşa10 Temmuz 1561 – 28 Haziran 15653 yıl, 353 gün
Sokollu Mehmed Paşa28 Haziran 1565 – 12 Ekim 1579≈ 14 yıl, 106 günsonraki saltanatta da sürdü

Şeyhülislamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
Zenbilli Ali Efendi1503 – 1526≈ 24 yılönceki saltanattan devam
Kemalpaşazade Ahmet Şemsettin Efendi (İbn-i Kemal)Mayıs 1526 – 16 Nisan 1534≈ 8 yıl
Sadullah Sadi Efendi17 Nisan 1534 – 21 Şubat 15394 yıl, 310 gün
Çivizade Muhittin Mehmet Efendi21 Şubat 1539 – 1542≈ 4 yıl
Abdülkadir Hamidî ÇelebiKasım 1542 – Ocak 1543≈ 3 ay
Fenarîzade Muhyiddin Çelebi1543 – 1545≈ 3 yıl
Ebussuud EfendiEkim 1545 – 23 Ağustos 1574≈ 29 yılsonraki saltanatta da sürdü

Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.

Hayatı

Doğum
6 Kasım 1494, Trabzon
Ölüm
6-7 Eylül 1566 gecesi, Zigetvar (Sigetvar) önlerindeki ordugâh, Macaristan savaşta / sefer sırasındaZigetvar kuşatması sürerken ordugâhında hastalık sonucu öldü; ölümü kale düşüp II. Selim gelene kadar gizlendi.
Annesi
Hafsa Sultan
Babası
Yavuz Sultan Selim 9. Osmanlı padişahı
Tahta çıkan oğulları
II. Selim
Türbesi
Süleymaniye Camii haziresindeki türbesi, Fatih, İstanbul

Önemli olaylar

  1. 29 Ağustos 1521Belgrad fethedildi; Orta Avrupa'ya yönelik seferlerin yolu açıldı.
  2. 20 Aralık 1522Rodos şövalyeleri uzun kuşatmanın ardından teslim olup adayı terk etti.
  3. 29 Ağustos 1526Mohaç'ta Macar ordusu kısa sürede yenildi, Kral II. Lajos öldü; Budin'e girildi.
  4. 27 Eylül 1529Viyana kuşatıldı; on yedi gün sonra kuşatma padişahın emriyle kaldırıldı.
  5. 30 Kasım 1534Irakeyn Seferi'nde Bağdat'a girdi; Basra da Osmanlılara bağlandı.
  6. Ekim 1553Nahçıvan seferi yolunda Konya Ereğlisi'nde büyük oğlu Şehzade Mustafa'yı idam ettirdi.

Kaynak notları

  • Doğum tarihi kaynaklarda farklı verilir; DİA Hünernâme'ye dayanarak 6 Kasım 1494'ü esas alır, Mecdî Nisan-Mayıs 1496 der.
  • 'Kanûnî' lakabının XVIII-XIX. yüzyılda yaygınlaştığını DİA belirtir.
  • Basra: DİA, Basra hâkiminin itaatini Irakeyn Seferi'nin kazançları arasında sayar; Basra anahtarlarının padişaha sunuluşu ise 1538'dedir.

Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
    “I. Süleyman”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/I._SüleymanCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi
    Feridun Emecen, “SÜLEYMAN I”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 38, 2010, s. 62-74. islamansiklopedisi.org.tr/suleyman-iBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
  3. Vikipedi
    Vikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
  4. Vikipedi
    “Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0

Bütün padişahlarSadrazamlar ağacıŞeyhülislamlar ağacı