Osmanlı şeyhülislamı
Ebussuud Efendi
1545–1574Yükseliş Dönemibir kez şeyhülislam oldu
Kanuni ve II. Selim döneminde yaklaşık otuz yıl şeyhülislam olan, örfî hukuku şeriatla uzlaştıran fetvaları ve İrşâdü'l-akli's-selîm tefsiriyle tanınan âlim.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 14.1. görev | Ekim 1545 – 23 Ağustos 1574 | Kanûnî Sultan Süleyman, II. SelimYükseliş Dönemipadişah değişince görevde kaldı | ≈ 29 yıl | görevde vefatRumeli kazaskerliğinden Fenârîzade Muhyiddin Çelebi'nin yerine geçti; ölümüne kadar makamı korudu. |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Ebussuud Efendi listede #14 numaralı şeyhülislamdır. ≈ işaretli süreler tarihlerden hesaplanmıştır.
Hayatı
- Köken
- tarikat / tasavvuf çevresiII. Bayezid'in 'hünkâr şeyhi' diye anılan Şeyh Muhyiddin Yavsî'nin oğlu; anne tarafından Ali Kuşçu ailesine bağlı
- Doğum
- Metris köyü, İstanbul, 1490
- Ölüm
- görevde vefat (İstanbul, 1574)
Akrabaları
- damadı (aynı zamanda kız kardeşinin oğlu, yeğeni)Abdülkadir Şeyhî Efendi1587–1589
- damadıMalûlzade Mehmed Efendi1580–1582
- amcazadesiHacı Mustafa Sunullah Efendi1599–1608
Eserleri
- İrşâdü'l-akli's-selîm
- Fetâvâ-yı Ebüssuûd Efendi
- Ma'rûzât
- Maâkıdü't-tırâf fî evveli sûreti'l-Feth mine'l-Keşşâf
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Doğum yeri tartışmalı: aile İskilip'e bağlı İmâd köyünden; DİA İstanbul yakınındaki Metris köyünde doğmuş olmasını daha muhtemel görür.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Ebussuud Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Ebussuud_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiAhmet Akgündüz, “EBÜSSUÛD EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 10, 1994, s. 365-371. islamansiklopedisi.org.tr/ebussuud-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.