Osmanlı şeyhülislamı
Çivizade Muhittin Mehmet Efendi
1539–1542Yükseliş Dönemibir kez şeyhülislam oldu
Kanuni döneminde şeyhülislamlıktan azledilen ilk kişi; sufilere ve para vakfına karşı sert fetvalarıyla Ebussuud Efendi ile ters düştü.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 11.1. görev | 21 Şubat 1539 – 1542 | Kanûnî Sultan SüleymanYükseliş Dönemi | ≈ 4 yıl | azilAlışılmışın dışındaki fetvaları ve İbnü'l-Arabî ile Mevlana'ya yönelik ağır eleştirileri tartışma yaratınca emekli maaşıyla azledildi |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Çivizade Muhittin Mehmet Efendi listede #11 numaralı şeyhülislamdır. ≈ işaretli süreler tarihlerden hesaplanmıştır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiBabası Çivi İlyas Efendi müderris ve hattattı; medrese müderrisliğinden Mısır kadılığı ve Anadolu kazaskerliğine yükseldi
- Doğum
- Menteşe (Muğla), 1476
- Aile
- Çivizade
- Ölüm
- eceliyle (İstanbul, 1547)
Akrabaları
- oğluÇivizade Hacı Mehmed Efendi1582–1587
- damadıÇivizade Damadı Hamid Efendi1574–1577
Eserleri
- el-Îsâr li-halli'l-Muhtâr
- Fetâvâ
- Risâle fi'l-hudûd ve't-ta'zîr
- Risâle fî vakfi'd-derâhim ve'd-denânîr
- Risâle fi'l-mesh ale'l-huffeyn
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Vikipedi azil yılını 1541 verir; DİA 1542 der (liste de 1542).
- Doğum yılı DİA'da 881 (1476-77) olarak verilir; doğum yeri yalnız Vikipedi'de açıkça Menteşe diye geçer, DİA babasının Menteşe'den olduğunu söyler.
- Ölümünde Rumeli kazaskeriydi, şeyhülislam değildi (19 Eylül 1547).
- Hacca gidiş: Vikipedi 1541, DİA 950 (1543-44).
- Damadı Hamid Efendi ilişkisi Çivizade Damadı Hamid Efendi'nin Vikipedi maddesine (TDV kaynaklı) dayanır.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Çivizade Muhiddin Mehmed Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Çivizade_Muhiddin_Mehmed_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, “ÇİVİZÂDE MUHYİDDİN MEHMED EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 8, 1993, s. 348-349. islamansiklopedisi.org.tr/civizade-muhyiddin-mehmed-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.