Osmanlı şeyhülislamı
Zenbilli Ali Efendi
1503–1526Yükseliş Dönemibir kez şeyhülislam oldu
Fetva sorularını pencereden sarkıttığı zenbille almasıyla ün kazanan, II. Bayezid'den Kanuni'ye yirmi yılı aşkın müftülük yapan âlim.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 8.1. görev | 1503 – 1526 | II. Bayezid, Yavuz Sultan Selim, Kanûnî Sultan SüleymanYükseliş Dönemipadişah değişince görevde kaldı | ≈ 24 yıl | görevde vefatMısır'dayken atandı, 1504 ortalarında makama oturdu; 1523'ten sonra hastalığı yüzünden nâible çalıştı, görevdeyken öldü |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Zenbilli Ali Efendi listede #8 numaralı şeyhülislamdır. ≈ işaretli süreler tarihlerden hesaplanmıştır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiCemâleddin Aksarâyî soyundan gelen Cemâlî âlim ailesine mensuptu; Molla Hüsrev'den okudu, müderrislik ve Amasya müftülüğü yaptı
- Doğum
- Aksaray (kesin değil)
- Aile
- Cemâlî ailesi
- Ölüm
- görevde vefat (İstanbul, 1526)
Eserleri
- Muhtârât mine'l-Fetâvâ (Fetâvâ-yı Ali Efendi)
- Muhtasarü'l-Hidâye
- Risâle fî hakkı'd-devrân
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Doğum yeri kesin değil: Vikipedi Aksaray der; DİA Amasya ve Karaman rivayetlerini de anar, Aksaray'ı ileri sürülen görüş olarak verir.
- DİA'ya göre atama 908/1503'te yapıldı ama Ali Efendi hac dönüşü 1504 ortalarında fiilen göreve başladı.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Zenbilli Ali Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Zenbilli_Ali_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiYusuf Küçükdağ, “ZENBİLLİ ALİ EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 44, 2013, s. 247-249. islamansiklopedisi.org.tr/zenbilli-ali-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.