7. Osmanlı padişahı

Fâtih Sultan Mehmed

Resmî adıII. MehmedLakaplarıFâtih, Ebü'l-Feth, Kayser-i Rûm

1444–1446, 1451–1481Kuruluş Dönemi, Yükseliş Dönemi8 sadrazam4 şeyhülislam

İstanbul'u fethederek Bizans'a son veren, Balkanlar'dan Fırat'a uzanan fetihleriyle Osmanlı'yı bir dünya imparatorluğuna dönüştüren padişah.

Sadrazamlar ağacında gösterŞeyhülislamlar ağacında gösterVikipedi’de oku ↗DİA maddesi ↗

Saltanatları

SıraBaşlangıç – bitişSüreSona eriş
1.saltanatAğustos 1444 – Ağustos 1446≈ 2 yıltahttan indirildiBabası tahttan çekilince 12 yaşında padişah oldu; Edirne'deki yeniçeri karışıklığı üzerine babası tahta geri döndü.
2.saltanat18 Şubat 1451 – 3 Mayıs 148130 yıl, 74 günvefatBabasının ölümüyle 19 yaşında yeniden tahta çıktı; İstanbul'u fethedip imparatorluğu iki kıtada pekiştirdi.

Süreler tarihlerden hesaplanmıştır; ≈ işaretli olanlar, ay ya da yıl düzeyinde bilinen tarihlere dayandığı için yaklaşıktır.

Saltanatında görev yapanlar

Sadrazamlar 8 kişi, 10 atama

  1. Çandarlı Halil Paşadevam1438–1453
  2. Çandarlı Halil Paşadevam1438–1453
  3. Zağanos Paşa1453–1456
  4. Veli Mahmud Paşa1456–1466
  5. Rum Mehmed Paşa1466–1469
  6. İshak Paşa1469–1472
  7. Veli Mahmud Paşa2. görev1472–1474
  8. Gedik Ahmed Paşa1474–1476
  9. Hoca Sinan Paşa1476–1477
  10. Karamanî Mehmed Paşa1477–1481

Şeyhülislamlar 4 kişi, 5 atama

  1. Molla Fahrettin Acemidevam1430–1460
  2. Molla Fahrettin Acemidevam1430–1460
  3. Molla Abdülkerim Efendi1468–1473
  4. Molla Hüsrev1469–1480
  5. Molla Gürâni1480–1488
Çubuklar, görevin bu saltanata düşen kısmıdır; açık renkli çubuk önceki saltanattan devam eden görevdir. Her satır kişinin sayfasına gider.

Sadrazamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
1. saltanat · 1444–1446
Çandarlı Halil Paşa1438 – 1453≈ 15 yılönceki saltanattan devam; sonraki saltanatta da sürdü
2. saltanat · 1451–1481
Çandarlı Halil Paşa1438 – 1453≈ 15 yılönceki saltanattan devam
Zağanos Paşa1453 – 14562-3 yıl
Veli Mahmud Paşa1456 – 14669-10 yıl
Rum Mehmed Paşa1466 – 14692-3 yıl
İshak Paşa1469 – 14722-3 yıl
Veli Mahmud Paşa2. görev1472 – 14741-2 yıl
Gedik Ahmed Paşa1474 – 14761-2 yıl
Hoca Sinan Paşa1476 – 14770-1 yıl
Karamanî Mehmed Paşa1477 – 4 Mayıs 14813-4 yıl

Şeyhülislamlar

AdGörev tarihleriGörev süresiNot
1. saltanat · 1444–1446
Molla Fahrettin Acemi1430 – 1460≈ 31 yılönceki saltanattan devam; sonraki saltanatta da sürdü
2. saltanat · 1451–1481
Molla Fahrettin Acemi1430 – 1460≈ 31 yılönceki saltanattan devam
Molla Abdülkerim Efendi1468-69 – 1473≈ 6 yıl
Molla Hüsrev1469 – 1480≈ 12 yıl
Molla Gürâni1480 – 1488≈ 9 yılsonraki saltanatta da sürdü

Kişiler ve tarihler iki defterin Vikipedi listelerinden; bir görev, tarihleri saltanata değdiği ölçüde burada yer alır. Yalnız ayı ya da yılı bilinen bir tarih saltanat sınırına düşüyorsa listenin görevi bu padişahın altında gösterip göstermediğine bakılır. Yalnız yılı bilinen tarihler yaklaşıktır.

Hayatı

Doğum
30 Mart 1432, Edirne
Ölüm
3 Mayıs 1481, Hünkârçayırı (Gebze ile Üsküdar arası) savaşta / sefer sırasındaYeni bir sefer için Anadolu yakasına geçtiğinde orduda öldü; ölümü nikrise bağlanır, zehirlendiği iddiası da vardır.
Annesi
Hüma Hatun
Babası
II. Murad 6. Osmanlı padişahı
Tahta çıkan oğulları
II. Bayezid
Türbesi
Fâtih Türbesi, Fâtih Camii, İstanbul

Önemli olaylar

  1. 29 Mayıs 1453Elli dört gün süren kuşatmanın sonunda İstanbul fethedildi ve Bizans İmparatorluğu sona erdi.
  2. 1456Macarların savunduğu Belgrad'ı kuşattı; yaralanmasına karşın kaleyi alamadan çekildi.
  3. 1461Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilerek Karadeniz kıyıları Osmanlı'ya geçti.
  4. 11 Temmuz 1470Venedik'in Ege'deki önemli üssü Eğriboz adası kuşatmayla alındı.
  5. 11 Ağustos 1473Otlukbeli Savaşı'nda Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ı kesin olarak yendi.
  6. 11 Ağustos 1480Gedik Ahmed Paşa komutasındaki kuvvetler İtalya'da Otranto'yu ele geçirdi.

Kaynak notları

  • İkinci saltanatın başlangıcı DİA'da 18 Şubat 1451 (16 Muharrem 855), Vikipedi'de babasının ölüm günü olan 3 Şubat 1451; DİA tercih edildi.
  • İlk saltanatın bitişi DİA'da Ağustos 1446, Vikipedi'de Eylül 1446.
  • Zehirlenme iddiası Âşıkpaşazâde'deki bir kaydın yorumuna dayanır; DİA ölümü nikris hastalığına bağlar.
  • Ölüm sefer hazırlığı sırasında ordugâhta gerçekleştiği için 'sefer sırasında' sayıldı; ölüm nedeni hastalıktır.
  • Anne adı Hüma Hatun Vikipedi'ye dayanır; DİA maddesinde anne adı geçmez.

Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.

Kaynaklar

  1. Vikipedi
    “II. Mehmed”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/II._MehmedCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi
    Halil İnalcık, “MEHMED II”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 28, 2003, s. 395-407. islamansiklopedisi.org.tr/mehmed-iiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.
  3. Vikipedi
    Vikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesisadrazamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0
  4. Vikipedi
    “Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesişeyhülislamların görev tarihleri; CC BY-SA 4.0

Bütün padişahlarSadrazamlar ağacıŞeyhülislamlar ağacı