Osmanlı şeyhülislamı
Molla Gürâni
1480–1488Yükseliş Dönemibir kez şeyhülislam oldu
Fatih Sultan Mehmed'in şehzadelik hocası olan, kazaskerlik ve iki kez Bursa kadılığından sonra 1480'de İstanbul müftüsü olan tefsir ve hadis âlimi.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 4.1. görev | 1480 – 1488 | Fâtih Sultan Mehmed, II. BayezidYükseliş Dönemipadişah değişince görevde kaldı | ≈ 9 yıl | görevde vefatSekiz yıl kaldığı müftülük makamında, çoğu II. Bayezid devrinde olmak üzere hastalanarak öldü |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Molla Gürâni listede #4 numaralı şeyhülislamdır. ≈ işaretli süreler tarihlerden hesaplanmıştır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye kökenliBağdat, Şam ve Kahire'de okudu, İbn Hacer'den icazet aldı; Molla Yegân'la Anadolu'ya gelip Bursa medreselerinde müderris oldu
- Doğum
- Şehrizor ya da Gûrân (rivayetler farklı), 1410
- Ölüm
- görevde vefat (İstanbul, 1488)
Eserleri
- Gāyetü'l-emânî fî tefsîri'l-kelâmi'r-rabbânî
- ed-Dürerü'l-levâmi' fî şerhi Cem'i'l-cevâmi'
- el-Kevserü'l-cârî ilâ riyâzi ehâdîsi'l-Buhârî
- Keşfü'l-esrâr an kırââti'l-eimmeti'l-ahyâr
- Risâle fi'l-velâ
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Doğum tarihi tartışmalı: Makrîzî 28 Ağustos 1406 ve Şehrizor, Sehâvî 1410 ve Gûrân verir; Bikāî Diyarbekir yakınındaki Hiler köyünü anar.
- Görevi kaynaklarda 'İstanbul müftülüğü' olarak geçer; şeyhülislamlık unvanı geriye dönük kullanılmaktadır.
- Defin yeri: Vikipedi Fındıkzade der, DİA Aksaray'da kendi yaptırdığı caminin hazîresi olarak verir.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Molla Gürânî”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Molla_GürânîCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiM. Kâmil Yaşaroğlu, “MOLLA GÜRÂNΔ, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 30, 2020, s. 248-250. islamansiklopedisi.org.tr/molla-guraniBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.