Osmanlı şeyhülislamı
Molla Abdülkerim Efendi
1468–1473Yükseliş Dönemibir kez şeyhülislam oldu
Esir bir çocukken yetiştirilip Sahn müderrisliği ve kazaskerlikten sonra müftülüğe getirilen, Fatih ve II. Bayezid dönemlerinin âlimi.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 5.1. görev | 1468-69 – 1473 | Fâtih Sultan MehmedYükseliş Dönemi | ≈ 6 yıl | bilinmiyorRepp'e göre Fahreddîn-i Acemî ölünce müftü oldu ve 1473'e dek kaldı; görevi nasıl bıraktığı kaynaklarda açık değil |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Molla Abdülkerim Efendi listede #5 numaralı şeyhülislamdır. ≈ işaretli süreler tarihlerden hesaplanmıştır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye kökenliÇocukken esir düşüp II. Murad'ın adamı Mehmed Ağa'nın yanında Edirne'de yetişti, sonra medreseye girerek müderrisliğe ve kazaskerliğe yükseldi
- Ölüm
- eceliyle (Edirne, 1495)
Eserleri
- et-Telvîh hâşiyesi
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Liste ve Vikipedi müftülüğü 1488-1495 olarak verir; DİA bu tarihin Danişmend'e dayandığını ve yanlış olduğunu belirtir. DİA'nın aktardığına göre Mecdî müftülüğe gelişini 870 (1465-66) olarak verir; Repp ise Fahreddîn-i Acemî'nin ölümünden (yaklaşık 1468-69) sonra göreve geldiğini ve 1473'e kadar kaldığını tespit eder. Tablo Repp'in tarihlerini izler.
- Ölüm tarihi kaynakların çoğunda Nisan 1495; Repp resmî kayıtlara dayanarak Aralık 1489 olabileceğini ileri sürer.
- Vikipedi onun Veli Mahmud Paşa ile birlikte esir düşüp devşirildiğini ve Enderun'da eğitime başladığını yazar; DİA Enderun'dan söz etmez, Mehmed Ağa'nın himayesinde bir hocadan okuduğunu belirtir.
- Ölüm yeri Vikipedi'de Edirne; DİA yalnızca Edirne'de gömüldüğünü belirtir.
- Divan şairi Hayâlî-i Evvel oğludur (listede yer almıyor).
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Molla Abdülkerim Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Molla_Abdülkerim_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, “MOLLA ABDÜLKERİM EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 30, 2020, s. 239. islamansiklopedisi.org.tr/molla-abdulkerim-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.