Osmanlı kaptan-ı deryası
Cezayirli Gazi Hasan Paşa
1770–1789Gerileme Dönemi, Dağılma Dönemi2 kez kaptan-ı derya oldu
Çeşme faciasından sonra Limni'yi kurtarıp kaptan-ı derya olan, donanmayı yeniden kuran ve sonunda sadrazamlığa yükselen Palabıyık lakaplı paşa.
Kaptan-ı deryalıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 163.1. görev | 21 Ekim 1770 – 27 Şubat 1774 | III. Mustafa, I. AbdülhamidGerileme Dönemi, Dağılma Dönemipadişah değişince görevde kaldıAynı dönemde sadrazam: İvazzade Halil Paşa, Silahdar Mehmed Paşa, Muhsinzade Mehmed Paşa, İzzet Mehmed PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Mirzazade Seyit Mehmet Sait Efendi, Seyyid Mehmed Şerif Efendi | 3 yıl, 129 gün | padişah değişimiIII. Mustafa'nın ölümünden sonra kaptanlıktan alınıp Anadolu valisi ve Rusçuk seraskeri yapıldı |
| 165.2. görev | 9 Temmuz 1774 – 20 Nisan 1789 | I. AbdülhamidDağılma DönemiAynı dönemde sadrazam: İzzet Mehmed Paşa, Yağlıkçızade Derviş Mehmed Paşa, Darendeli Cebecizade Mehmed Paşa, Kalafat Mehmed Paşa, Silahdar Karavezir Seyyid Mehmed Paşa, Yeğen Seyyid Mehmed Paşa +3Aynı dönemde şeyhülislam (yaklaşık): Dürrizade Mustafa Efendi, İvazpaşazade İbrahim Beyefendi, Salihzade Mehmet Emin Efendi, Vassafzade Mehmed Esad Efendi, Mehmed Şerif Efendi, Seyit İbrahim Efendi +6 | 14 yıl, 285 gün | azilÖzi'nin düşmesiyle sarsılan itibarı üzerine III. Selim onu İsmail seraskerliğine gönderdi |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Cezayirli Gazi Hasan Paşa listede #131 numaralı kaptan-ı deryadır.
Hayatı
- Köken
- denizci / levent / korsanEsir düşüp Tekirdağlı bir tüccara satıldı, azat edildi; yeniçeri olarak savaştı, Cezayir'de gemi kaptanlığı ve Tilimsan sancak beyliği yaptı, 1761'de donanmaya kalyon kaptanı olarak girdi
- Doğum
- Lagodehi (Gürcistan), 1713
- Aile
- Kendisini azat eden Tekirdağlı tüccar Hacı Osman Ağa'nın kızıyla evlendi.
- Ölüm
- eceliyle (Şumnu, 1790)
Seferleri
- Koyun Adaları (Toprakada) Deniz Muharebesi (1770)
- Limni'nin kurtarılması (1770)
- Mısır seferi (1786-1787)
- Özi ve Kılburun muharebeleri (1787-1788)
- Yılan Adası Deniz Muharebesi (1788)
Kaynaklarda adı geçen başlıca deniz seferleri ve savaşlar; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- DİA kaptan-ı deryalığa tayinini ve gazi unvanını Kasım 1770'e yerleştirir; liste 21 Ekim 1770 verir.
- DİA ilk kaptanlığından alınıp Rusçuk seraskerliğine atanmasını Aralık 1773 olarak verir; liste ve Türkçe Vikipedi azli 27 Şubat 1774'e tarihler.
- Doğum yeri ve yılı tartışmalıdır: Lagodehi ve 1713 Vikipedi'nin verdiği bilgidir; DİA yalnızca aslen Kafkasyalı olduğunu tahmin eder ve öldüğünde seksen yaşını geçtiğini söyler.
- Ölüm gününü DİA 30 Mart 1790 olarak verir; Vikipedi bilgi kutusunda 19 Mart 1790 geçer.
- Yılan Adası muharebesini DİA Ağustos 1788'e, Türkçe Vikipedi 12 Temmuz 1788'e tarihler.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Cezayirli Gazi Hasan Paşa”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Cezayirli_Gazi_Hasan_PaşaCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Kaptan-ı deryalar listesi”, Türkçe Vikipedi, 37756420 numaralı sürüm. tr.wikipedia.org/wiki/Kaptan-ı_deryalar_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar (kaynak notlarında belirtilen birkaç tarih TDV İslâm Ansiklopedisi’nden); CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMahir Aydın, “CEZAYİRLİ GAZİ HASAN PAŞA”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 7, 1993, s. 501-503. islamansiklopedisi.org.tr/cezayirli-gazi-hasan-pasaBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.