Osmanlı şeyhülislamı
Karaçelebizade Abdülaziz Efendi
1651Duraklama Dönemibir kez şeyhülislam oldu
Sultan İbrahim'in tahttan indirilmesinde öne çıkan, kısa şeyhülislamlığı sürgünle biten, Ravzatü'l-ebrâr gibi tarih eserleriyle tanınan âlim.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 42.1. görev | 2 Mayıs 1651 – 3 Eylül 1651 | IV. MehmedDuraklama Dönemi | 124 gün | azilKösem Sultan'ın ölümü sonrası ağalar yanında yer alınca saray galip geldi; azledilip Sakız'a sürüldü. |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Karaçelebizade Abdülaziz Efendi listede #33 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiKöklü Karaçelebizade ulema ailesinden; babası Rumeli kazaskeri Hüsameddin Efendi
- Doğum
- Bursa, 1592
- Aile
- Karaçelebizade
- Ölüm
- sürgünde vefat (Bursa, 1658)
Akrabaları
- kayınpederiHocazade Mehmed Efendi1601–1615
- kayınbiraderiEbusaid Mehmed Efendi1644–1655
- eşinin dedesiHoca Sâdeddin Efendi1598–1599
Eserleri
- Ravzatü'l-ebrâr
- Zeyl-i Ravzatü'l-ebrâr
- Süleymannâme
- Zafernâme
- Gülşen-i Niyâz
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Vikipedi doğumu 1591 İstanbul olarak verir; DİA 1592 sonları Bursa der.
- Vikipedi metninde ölüm yılı bir yerde 1668 yazılmış; bilgi kutusu ve DİA 1658 (11 Ocak 1658) verir.
- Sakız sürgününden sonra Bursa'ya geçmesine izin verildi; İstanbul'a dönemeden orada öldü, bu nedenle sürgünde vefat sayıldı.
- Vikipedi şeyhülislamlık süresini beş ay, DİA dört ay kadar verir.
- DİA, Hoca Sâdeddin'in oğlu Mehmed Efendi'nin kızıyla evlendiğini ve Ebusaid Mehmed Efendi'yi kayınbiraderi olarak anar; Ebusaid, Hocazade Esad Efendi'nin oğlu olduğundan bu iki bilgi tam örtüşmüyor. İlişkiler DİA'daki ifadeyle kaydedildi.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Karaçelebizade Abdülaziz Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Karaçelebizade_Abdülaziz_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiNevzat Kaya, “KARAÇELEBİZÂDE ABDÜLAZİZ EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 24, 2001, s. 381-383. islamansiklopedisi.org.tr/karacelebizade-abdulaziz-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.