Osmanlı kaptan-ı deryası
Mezamorta Hüseyin Paşa
1689–1701Duraklama Dönemi, Gerileme Dönemi2 kez kaptan-ı derya oldu
Cezayir dayılığından gelen, Venedik donanmasını birçok kez yenen ve Bahriye Kanunnâmesi'ni hazırlayan ünlü Osmanlı kaptan-ı deryası.
Kaptan-ı deryalıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 105.1. görev | Aralık 1689 – 9 Şubat 1690 | II. SüleymanDuraklama DönemiAynı dönemde sadrazam: Köprülü Fazıl Mustafa PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Debbağzade Mehmed Efendi | — | azilHakkındaki şikâyetler üzerine tayini durduruldu ve Tuna kaptanlığına gönderildi. |
| 109.2. görev | 6 Mayıs 1695 – 20 Ağustos 1701 | II. MustafaDuraklama Dönemi, Gerileme DönemiAynı dönemde sadrazam: Elmas Mehmed Paşa, Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin PaşaAynı dönemde şeyhülislam: İmam Mehmed Efendi, Hacı Feyzullah Efendi | 6 yıl, 106 gün | görevde vefatKorsanlara karşı çıktığı son Akdeniz seferinde Berre Adası'nda öldü; Sakız'a gömüldü. |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Mezamorta Hüseyin Paşa listede #88 numaralı kaptan-ı deryadır. Süre, yalnız iki ucu da gün olarak bilinen görevler için verilir.
Hayatı
- Köken
- denizci / levent / korsanMoritanyalı ya da Mayorkalı olduğu ileri sürülür; uzun bir esaretten sonra Cezayir korsanları arasında yükseldi ve 1683'te Cezayir dayısı oldu.
- Aile
- Oğulları Said Bey ile Ali Paşa derya beyi oldu; kızından torunu Mehmed Said Bey de Tersane kethüdalığına yükseldi.
- Ölüm
- görevde vefat (Berre (Paros) Adası, 1701)
Seferleri
- Koyun Adaları Deniz Muharebesi (1695)
- Zeytinburnu (Midilli) Deniz Muharebesi (1695)
- Andros ve Bozcaada önlerindeki deniz muharebeleri (1696-1697)
- Midilli açıklarındaki çatışmalar (1698)
Kaynaklarda adı geçen başlıca deniz seferleri ve savaşlar; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Liste ilk kaptanlığı 4 Ocak-8 Şubat 1690 olarak verir; DİA atamayı Aralık 1689'a, tayinin durdurulmasını 9 Şubat 1690'a tarihler. Vikipedi ise bu dönemi 1688-1689 diye anar.
- Liste ikinci dönemi 11 Mayıs 1695-21 Temmuz 1701 olarak verir; DİA vezirlikle atanmasını 6 Mayıs 1695'e, ölümünü 20 Ağustos 1701'e tarihler.
- Mezemorta, Mezomorto ve Mezamorto biçimleriyle de yazılır; mezarının Eğriboz'da olduğu da rivayet edilir.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Mezamorta Hüseyin Paşa”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Mezamorta_Hüseyin_PaşaCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Kaptan-ı deryalar listesi”, Türkçe Vikipedi, 37756420 numaralı sürüm. tr.wikipedia.org/wiki/Kaptan-ı_deryalar_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar (kaynak notlarında belirtilen birkaç tarih TDV İslâm Ansiklopedisi’nden); CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm Ansiklopedisiİdris Bostan, “Mezemorta Hüseyin Paşa”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 29, 2004, s. 524-526. islamansiklopedisi.org.tr/mezemorta-huseyin-pasaBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.