Osmanlı şeyhülislamı
Ebuishakzade Mehmet Esat Efendi
1748–1749Gerileme Dönemibir kez şeyhülislam oldu
Türkçe kelimeleri esas alan Lehcetü'l-lugāt sözlüğüyle ve besteciliğiyle tanınan, Belgrad barış görüşmelerinde de bulunan şair şeyhülislam.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 89.1. görev | 20 Temmuz 1748 – 12 Ağustos 1749 | I. MahmudGerileme Dönemi | 1 yıl, 23 gün | azilSebebi kesin değil; Sadrazam Abdullah Paşa'nın etkisi ya da I. Mahmud'la bir şarkı olayı anılır; ardından Sinop ve Gelibolu'ya gönderildi |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Ebuishakzade Mehmet Esat Efendi listede #68 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye ailesiBabası Şeyhülislam Ebu İshak İsmail Efendi, ağabeyi Şeyhülislam İshak Efendi'ydi; ilk eğitimini babasından aldı
- Doğum
- İstanbul, 1685
- Aile
- Ebuishakzade ailesi
- Ölüm
- eceliyle (İstanbul, 1753)
Akrabaları
- babasıEbu İshak İsmail Efendi1716–1718
- ağabeyiEbuishakzade İshak Efendi1733–1734
- oğluMehmed Şerif Efendi1778–1789
- kayınpederiMirzazade Şeyh Mehmed Efendi1730–1731
- torunuŞerifzade Ataullah Mehmed Efendi1806–1808
Eserleri
- Lehcetü'l-lugāt
- Atrabü'l-âsâr fî tezkireti urefâi'l-edvâr
- Divan
- Hulâsatü't-tebyîn fî tefsîri sûreti Yâsîn
- Tefsîr-i Âyetü'l-kürsî
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Türkçe Vikipedi maddesi yok; bilgiler yalnız DİA'dan.
- Azilden sonra Sinop ve Gelibolu'da kaldı; 1752'de İstanbul'a dönmesine izin verildi ve orada öldü, bu yüzden ölümü sürgünde sayılmadı.
- Oğlu Mehmed Şerif Efendi'nin 1778-1782 arasındaki ilk şeyhülislamlığı listede ayrı bir bağlantıyla (Mehmet_Şerif_Efendi, 109. sıra) geçiyor; DİA'ya göre iki kayıt aynı kişi.
- Torun ilişkisi zincirden çıkarıldı: DİA Mehmed Şerif'i Esad'ın oğlu, Topal Atâullah'ı da Mehmed Şerif'in oğlu olarak verir.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMuhammet Nur Doğan, “ESAD EFENDİ, Ebûishakzâde”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 11, 1995, s. 338-340. islamansiklopedisi.org.tr/esad-efendi-ebuishakzadeBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.