Osmanlı kaptan-ı deryası
Kemankeş Kara Mustafa Paşa
1635–1638Duraklama Dönemibir kez kaptan-ı derya oldu
Yeniçeri ağalığından kaptan-ı deryalığa, oradan sadarete yükselen; Kasr-ı Şirin Antlaşması'nı imzalayıp mali reformlar yapan sadrazam.
Kaptan-ı deryalıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 65.1. görev | 17 Ekim 1635 – 24 Aralık 1638 | IV. MuradDuraklama DönemiAynı dönemde sadrazam: Tabanıyassı Mehmed Paşa, Bayram Paşa, Tayyar Mehmed Paşa, Kemankeş Kara Mustafa PaşaAynı dönemde şeyhülislam: Zekeriyazade Yahya Efendi | 3 yıl, 68 gün | başka göreve geçtiBağdat kuşatmasında Tayyar Mehmed Paşa'nın şehit düşmesi üzerine sadrazam oldu |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Kemankeş Kara Mustafa Paşa listede #53 numaralı kaptan-ı deryadır.
Hayatı
- Köken
- devşirme / EnderunArnavut asıllı; küçük yaşta İstanbul'a getirilip Yeniçeri Ocağı'nda yetişti, okçuluğuyla Kemankeş lakabını aldı ve yeniçeri ağalığına yükseldi
- Doğum
- Avlonya
- Ölüm
- idam (İstanbul, 1644)
Seferleri
- Revan Seferi (1635)
- Bağdat Seferi (1638)
Kaynaklarda adı geçen başlıca deniz seferleri ve savaşlar; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Liste görev süresini 21 Ekim 1635 - 23 Aralık 1638 olarak verir; Vikipedi atamayı 17 Ekim 1635, DİA sadrazamlığa geçişi 24 Aralık 1638 olarak gösterir.
- Şubat 1637'den itibaren kaptanlığın yanında sadaret kaymakamlığını da yürüttü.
- DİA'ya göre sadrazamken bir yıl kadar kaptanlığı yeniden üzerine alıp tersaneyi bizzat yönetti; bu dönem listede ayrıca gösterilmez.
- Doğum yeri Vikipedi'de Elbasan veya Avlonya, DİA'da Avlonya olarak geçer. 31 Ocak 1644'te İstanbul'da boğdurularak öldürüldü.
- Vikipedi onu devşirme olarak gösterir; DİA ise zeamet sahibi bir babanın oğlu olduğunu ve küçük yaşta İstanbul'a gelerek ocağa girdiğini yazar.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Kemankeş Kara Mustafa Paşa”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Kemankeş_Kara_Mustafa_PaşaCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Kaptan-ı deryalar listesi”, Türkçe Vikipedi, 37756420 numaralı sürüm. tr.wikipedia.org/wiki/Kaptan-ı_deryalar_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar (kaynak notlarında belirtilen birkaç tarih TDV İslâm Ansiklopedisi’nden); CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiAbdülkadir Özcan, “KEMANKEŞ MUSTAFA PAŞA”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 25, 2022, s. 248-250. islamansiklopedisi.org.tr/kemankes-mustafa-pasaBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.