Osmanlı kaptan-ı deryası
Hamza Bey
1416–1455Kuruluş Dönemi, Yükseliş Dönemi2 kez kaptan-ı derya oldu
İstanbul kuşatmasında Baltaoğlu'nun yerine donanmanın başına geçen, Ege adalarını alan ve Eflak'ta Kazıklı Voyvoda tarafından öldürülen Osmanlı komutanı.
Kaptan-ı deryalıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 8.1. görev | 1416 – 1422 | I. Mehmed, II. MuradKuruluş Dönemipadişah değişince görevde kaldıAynı dönemde sadrazam (yaklaşık): Bayezid Paşa, Çandarlı (1.) İbrahim Paşa | — | bilinmiyor |
| 11.2. görev | 21 Nisan 1453 – 1455 | Fâtih Sultan MehmedYükseliş DönemiAynı dönemde sadrazam (yaklaşık): Çandarlı Halil Paşa, Zağanos PaşaAynı dönemde şeyhülislam (yaklaşık): Molla Fahrettin Acemi | — | azilRodos Şövalyeleri'nin elindeki adalara yönelik sefer sonuçsuz kalınca donanma komutası elinden alındı. |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Hamza Bey listede #8 numaralı kaptan-ı deryadır. Süre, yalnız iki ucu da gün olarak bilinen görevler için verilir. Kuruluş Dönemi tarihleri yaklaşıktır.
Hayatı
- Köken
- diğerArnavut asıllı bir aileden; I. Mehmed ve II. Murad dönemi veziri Amasyalı Bayezid Paşa'nın kardeşi
- Doğum
- Gelibolu, 1410'lar
- Aile
- Sadrazam Bayezid Paşa'nın kardeşi; tarihçi Tursun Bey'in babası olduğu kaydedilir
- Ölüm
- idam (Eflak, 1460)
Seferleri
- İzmiroğlu Cüneyd Bey'e karşı sefer (1425)
- Selanik kuşatması (1430)
- İstanbul'un Fethi (1453)
- Abhazya Seferi (1454)
- Sakız seferi (1455)
Kaynaklarda adı geçen başlıca deniz seferleri ve savaşlar; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Listedeki 8. ve 11. sıralar aynı kişi kabul edilmiştir: Türkçe Vikipedi, 1416 yenilgisinden sonra Gelibolu'da donanmayı yenileyen Hamza Bey ile 1453'te kaptan olan Hamza Bey'i aynı kişi olarak anlatır.
- Bu eşleştirme kesin değildir: liste ilk görevini 1416-1422 verir, oysa Vikipedi doğumunu 1410'lara koyar, filo faaliyetlerini 1428-1430'a bağlar; İngilizce Vikipedi de onu ilk kez 1421'de, genç yaşı sebebiyle bağışlanan biri olarak anar.
- Liste ikinci görevinin bitişini Ocak 1455, Vikipedi Ocak 1456 verir; DİA'daki Has Yûnus Bey Türbesi maddesine göre donanma komutası Hamza Bey'in Sakız seferinden sonra 1455 yazında Has Yunus Bey'e geçmiştir.
- Vikipedi'ye göre 1460'ta Niğbolu sancakbeyi iken Eflak'a giden bir elçiliği korurken Kazıklı Voyvoda'nın pususuna düşmüş ve kazığa oturtularak öldürülmüştür.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Hamza Bey”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Hamza_BeyCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Kaptan-ı deryalar listesi”, Türkçe Vikipedi, 37756420 numaralı sürüm. tr.wikipedia.org/wiki/Kaptan-ı_deryalar_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar (kaynak notlarında belirtilen birkaç tarih TDV İslâm Ansiklopedisi’nden); CC BY-SA 4.0
- Vikipedi“Hamza Bey”, İngilizce Vikipedi. en.wikipedia.org/wiki/Hamza_Beykişinin İngilizce Vikipedi maddesi; bilgiler karşılaştırma için kullanılmıştır. CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiSemavi Eyice, “HAS YÛNUS BEY TÜRBESİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 16, 1997, s. 273-275. islamansiklopedisi.org.tr/has-yunus-bey-turbesiKişinin geçtiği başka bir DİA maddesi; yalnızca onunla ilgili olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.