Osmanlı şeyhülislamı
Hasan Fehmi Efendi
1868–1876Dağılma Dönemi2 kez şeyhülislam oldu
Abdülaziz'in hocası olarak 'câmiu'r-riyâseteyn' unvanını taşıyan son şeyhülislam; Mecelle'ye ve Efgânî'ye muhalefetiyle bilinir.
Şeyhülislamlıkları
| Sıra | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| 148.1. görev | 30 Nisan 1868 – 17 Eylül 1871 | AbdülazizDağılma Dönemi | 3 yıl, 140 gün | azilKendisini destekleyen Sadrazam Âli Paşa ölünce on gün içinde makamından uzaklaştırıldı |
| 152.2. görev | 19 Temmuz 1874 – 11 Mayıs 1876 | AbdülazizDağılma Dönemi | 1 yıl, 296 gün | azilMedrese öğrencilerinin Babıâli önündeki ayaklanması üzerine Sadrazam Mahmud Nedim Paşa ile birlikte azledildi |
Sıra, Vikipedi listesindeki atama sırasıdır; Hasan Fehmi Efendi listede #111 numaralı şeyhülislamdır.
Hayatı
- Köken
- ilmiye kökenliIlgınlı Osman Efendi'nin oğlu; Konya'da okuyup İstanbul'da Vidinli Mustafa Efendi'nin derslerine katıldı, ruus sınavında birinci oldu
- Doğum
- Akşehir, 1795-96
- Ölüm
- sürgünde vefat (Medine, 1881)
Eserleri
- el-Kasîdetü'l-ʿAzîziyye
- Yûsufiyye
- er-Ravzâtü'l-hâkāniyye
- Risâletü'l-imtihân li'r-ruûs
- er-Risâle fî keyfiyyeti îmâni Firʿavn
Eser adları kaynaklarda geçtiği biçimiyle; seçme bir liste olabilir.
Kaynak notları
- Doğum yeri: Vikipedi giriş cümlesinde Ilgın, bilgi kutusunda Akşehir der; DİA Akşehir (babası Ilgınlı).
- Vikipedi ilk şeyhülislamlığın beş yıl iki ay sürdüğünü söyler; DİA tarihleri (Nisan 1868 - Eylül 1871) yaklaşık üç buçuk yıla karşılık gelir.
- Vikipedi Medine'ye kendi isteğiyle gittiğini ima eder; DİA 1877'de irade ile Medine'ye gönderildiğini belirtir, bu yüzden 'sürgünde vefat' seçildi.
Kaynakların ayrıştığı ya da verinin nasıl okunduğunu açıklayan notlar.
Kaynaklar
- Vikipedi“Hasan Fehmi Efendi”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Hasan_Fehmi_EfendiCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- Vikipedi“Osmanlı şeyhülislamları listesi”, Türkçe Vikipedi, 36830507 numaralı sürüm (22 Şubat 2026). tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_şeyhülislamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar; CC BY-SA 4.0
- TDV İslâm AnsiklopedisiMehmet İpşirli, İlyas Çelebi, “HASAN FEHMİ EFENDİ”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 16, 1997, s. 320-322. islamansiklopedisi.org.tr/hasan-fehmi-efendiBu maddeden yalnızca olgular alınmış, metin aktarılmamıştır.