Osmanlı sadrazamı
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
1676–1683Duraklama Dönemibir kez sadrazam oldu
Merzifonlu, Köprülü Mehmed Paşa'nın damadı; II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlığı üzerine idam edilen sadrazam ve serdar-ı ekrem.
Sadrazamlıkları
| Görev | Başlangıç – bitiş | Padişah | Süre | Görevden ayrılış |
|---|---|---|---|---|
| #921. görev | 19 Ekim 1676 – 14 Aralık 1683 | IV. MehmedDuraklama Dönemi | 7 yıl, 56 gün | idamII. Viyana Kuşatması bozgunu üzerine Belgrad'da azledilip idam edildi |
Görev numarası (#) kaynak tablodaki sıra numarasıdır.
Hayatı
- Köken
- Türk / Müslüman aile DamatMerzifon doğumlu, sipahi Oruç Bey'in oğlu; Köprülü Mehmed Paşa yanında yetişti, Enderun eğitimi aldı
- Doğum yeri
- Mirince köyü, Merzifon
- Hane
- Köprülü
- Ölüm
- idam (1683)
Akrabaları
- kayınpederiKöprülü Mehmed Paşa1656–1661
- kayınbiraderiKöprülü Fazıl Ahmed Paşa1661–1676
- kayınbiraderiKöprülü Fazıl Mustafa Paşa1689–1691
- bacanağıKöprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa1687–1688
- Keçecizade Fuat Paşa’nın anne tarafından atası1861–1866
Kaynaklarda
- 1683 Viyana bozgununun baş sorumlusu sayıldı (s. 8); makaleye göre Köprülü restorasyonu onun döneminde doruğa ulaştı (s. 39). Yılmaz 2024
- Kara Mustafa Paşa sadrazam olunca Kindsberg onun isyancılardan kurtulmaya meyilli olduğunu yazdı. Michels de Kara Mustafa'nın ilgisinin Ukrayna ve Rusya'ya kaydığını kabul ediyor. Yine de Kara Mustafa Aralık 1681'de Szepessy'yi aracı olarak İstanbul'a çağırdı, 1683 Viyana seferinde de maiyetine aldı. İkisinin görüşüp görüşmediği bilinmiyor. (s. 46, 67–68) Michels 2023
- Michels'e göre Kara Mustafa Paşa'nın 1682'deki Yukarı Macaristan müdahalesi ve 1683 Viyana seferi, Fazıl Ahmed Paşa döneminde hazırlanan planların yeniden işe koşulmasıydı. Yazar burada bir Fransız diplomatı onaylayarak aktarıyor: Kara Mustafa, Macarların yıllarca ısrar etmesinden ve selefinin tekrar tekrar verdiği sözlerden sonra boyun eğmişti. (s. 43, 68) Michels 2023
- Bouquet, Hedda Reindl-Kiel'in Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın lüks eşyaları üzerine yaptığı çalışmayı (2016) örnek gösteriyor. Bu çalışma, tereke kayıtları gibi hukuki kaynakların biyografik değerini ortaya koyan çalışmalar arasında yer alıyor. (s. 160) Bouquet 2024
Kaynaklar
- Vikipedi“Merzifonlu Kara Mustafa Paşa”, Türkçe Vikipedi. tr.wikipedia.org/wiki/Merzifonlu_Kara_Mustafa_PaşaCC BY-SA 4.0; içerik özetlenerek ve yeniden düzenlenerek kullanılmıştır.
- VikipediVikipedi, “Osmanlı sadrazamları listesi” ve sadrazamların kendi maddeleri (alındı 1–2 Kasım 2026), CC BY-SA 4.0. tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_sadrazamları_listesigörev tarihleri, süreler ve padişahlar
- Bouquet 2024Olivier Bouquet, “Tarantino in the Ottoman Empire: Glorious Viziers, Pulp Fiction, and Scrambled Narratives”, International Journal of Middle East Studies 56 (2024): 157–168. doi.org/10.1017/S002074382400014Xbu sayfadaki notların ya da mektup özetlerinin kaynağı; kısa özet
- Michels 2023Georg B. Michels, “Turcophile, Religious Zealot, and Rebel: The Hungarian Noble Pál Szepessy’s Encounters with Grand Vizier Ahmed Köprülü (1661–76)”, Review of Middle East Studies 57 (2023): 43–72. doi.org/10.1017/rms.2024.17bu sayfadaki notların ya da mektup özetlerinin kaynağı; kısa özet
- Yılmaz 2024Yasir Yılmaz, “‘From Theory to Practice’ Origins of the Ottoman Grand Vizierate and the Köprülü Restoration: A New Research Framework for the Office of the Grand Vizier”, Review of Middle East Studies 57 (2023; çevrimiçi yayım 2024): 7–42, doi:10.1017/rms.2024.19. doi.org/10.1017/rms.2024.19bu sayfadaki notların ya da mektup özetlerinin kaynağı; kısa özet